"If your hand causes you to stumble, cut it off. If your foot causes you to stumble, cut it off. And if your eye causes you to stumble, pluck it out."
At first glance, these words might seem harsh. But as we unpack them, we see that Jesus is calling us to radical holiness, to remove anything from our lives that leads us away from God.
Facing Distractions in a Distracted World
Let’s start by acknowledging the world we live in today. We are surrounded by distractions — some good, some bad, and some that quietly lead us away from the path God desires for us. Social media, instant entertainment, consumerism, and the relentless pursuit of success often pull us away from our true calling. In the hustle and bustle of life, it is easy to lose sight of what is most important: our relationship with God.
Just like the disciples in today’s reading, who were focused on "who is in" and "who is out," we too can fall into the trap of comparison. We might look at others and wonder if we measure up, or we might feel proud that we are better in some ways. But Jesus immediately redirects their attention and ours: What are the things in your life that cause you to stumble?
Is it pride? Is it envy? Is it distraction?
The Courage to Cut it Off
Jesus uses strong imagery to teach us that sometimes we need to make difficult decisions in order to grow closer to Him. Cutting off a hand or plucking out an eye isn't literal here, but it highlights the seriousness of sin. Sin damages our soul and separates us from God. In the same way, we are called to cut out whatever leads us into sin.
But what might that look like in our modern world?
For the young: It could mean stepping back from unhealthy relationships or avoiding environments that lead us into temptation. Perhaps it’s limiting time on social media to avoid jealousy or comparison.
For families: It might involve intentionally cultivating prayer and faith within the home, especially amidst the busyness of work, school, and extracurricular activities.
For all of us: It might mean being mindful of the content we consume, whether it be the shows we watch or the conversations we entertain. Does it lift us up? Does it lead us toward holiness?
Cutting something out might feel painful at first, but Jesus promises that it leads to life. He doesn’t want us to carry the heavy burden of sin or distraction; He wants us to be free to live in His light.
F’dak iż-żmien, Ġwanni qal lil Ġesù: “Mgħallem, wieħed raġel, li s-soltu ma jkunx magħna, rajnieh ikeċċi x-xjaten f’ismek u ridna nżommuh, għax hu mhuwiex wieħed minn tagħna”. Imma Ġesù qal: “La żżommuhx, le, għax ma hemm ħadd li se jagħmel miraklu f’ismi u mbagħad malajr se jkollu ħila jgħid kontra tiegħi. Għax min mhuwiex kontra tagħna, huwa magħna.
Min jagħtikom tazza ilma x’tixorbu għax intom tal-Messija, ngħidilkom is-sewwa li ma jibqax mingħajr il-ħlas tiegħu. Imma min jagħti skandlu lil wieħed minn dawn iċ-ċkejknin li jemmnu fija, ikun jaqbillu jekk jorbtulu ma’ għonqu ġebla tat-tħin minn dawk li jdawru l-ħmir u jixħtuh fil-baħar.
U jekk idek hija għalik okkażjoni ta’ dnub, aqtagħha barra; jaħbatlek aħjar li tidħol b’id waħda fil-ħajja, milli tmur b’idejk it-tnejn fl-infern, fin-nar li ma jintefiex. U jekk riġlek hu għalik okkażjoni ta’ dnub, aqtgħu barra; jaħbatlek aħjar li tidħol b’riġel wieħed fil-ħajja, milli tinxteħet b’riġlejk it-tnejn fl-infern. U jekk għajnek hi għalik okkażjoni ta’ dnub, aqlagħha barra; jaħbatlek aħjar li tidħol b’għajn waħda fis-Saltna ta’ Alla milli tinxteħet b’għajnejk it-tnejn fl-infern, fejn id-dud tagħhom ma jmutx u fejn in-nar ma jintefiex”.
Il-Kelma tal-Mulej.
Ġesu lil Ġwanni u ħuh Ġakbu kien isejħilhom boanerges, li tfisser ulied il-beraq. Dan għaliex kienu minn ta’ l-ewwel li jaqbdu argument u jesponu n-naħa tagħhom b’mod fanatiku. Ftit ġimgħat oħra nisimgħu kif riedu jkunu fuq il-lemin u x-xellug (post ta’ unur u glorja) tal-Mulej fir-renju l-ġdid. Darb’oħra talbu ‘l Ġesu jibgħat nar mis-sema fuq is-Samaritani li ma laqgħux lil Ġesu. Illum nisimgħu lil Ġwanni jgħid lil Ġesu:
“Wieħed raġel rajnieh ikeċċi x-xjaten f’ismek, u ridna nżommuh għax mhux wieħed minna.” Qabel ma Ġesu beda l-ħajja pubblika, min kien jipprova jkeċċi x-xjaten kien isejjaħ l-isem ta’ xi ħadd famuż, bħal Salamun, jew xi anġlu. Issa li Ġesu sar magħruf bdew isejħu ismu.
Ġwanni ried li ħadd ħlief l-Appostli ma juża’ isem Ġesu b’dan l-iskop. Għalhekk għamlu li setgħu biex lil dan it-tali jwaqqfuh. Mid-dehra ma rnexxilhomx. Ġesu ta s-setgħa lilhom biss biex ikeċċu x-xjaten. Xorta waħda darba ma rnexxilhomx meta missier ġabilhom ‘l ibnu trux u mutu.
Dan ġara għax huma kollha, mhux Pietru biss, kellhom fihom ix-xitan tal-kburija, suppervja u poter. Meta jħallu dax-xitan imexxihom ikunu f’periklu tal-fanatiżmu, jiġifieri, li jaħsbu li huma biss kapaċi jagħmlu l-ġid. Dan l-element, meta jkun fi grupp, jinħeba taħt il-kappa taz-zelu, u nsibuh fostna llum ukoll.
Ġieli nsibu li, meta membri ta’ xi għaqda tal-Knisja jkunu sejrin tajjeb, bil-mod il-mod jibdew iħossu li huma biss qed jagħmlu l-ġid. Hawn jibdew il-piki fanatiċi. Kif qal Ġwanni llum: “Dak m’għandux dritt jagħmel il-ġid bħalna.” Niftakru li “tkeċċi x-xitan” minn xi ħadd ifisser li tagħmillu l-ġid billi toħroġ minn ġo fih dak li jbaxxieh, dak li ma jħallihx jibqa’ uman awtentiku.
Mela trid teħilsu mill-egoiżmu, is-suppervja, il-kilba għall-poter u l-flus, u vizzji oħra imnebbħa mill-ispirti ħżiena. Minn flokhom tpoġġi l-imħabba, il-maħfra, servizz għall-proxxmu u sentimenti oħra bħal dawn imnebbħin mill-Ispirtu Qaddis. Hekk, jibda jerġa’ jġib ruħu bħala iben dehen tal-Missier Etern.
Alla tana l-qawwa biex nagħmlu dan permezz tal-Kelma Tiegħu, tat-talb – l-aktar dak personali f’xi ħin kwiet – fejn nibnu relazzjoni intima mal-Mulej, u billi nersqu spiss għas-Sagramenti tal-Qrar u Tqarbin.
Minn jista’ jagħmel dil-biċċa xogħol? Is-saċerdoti u l-membri tal-għaqdiet biss? Le, imma kull maħluq imwieled bix-xbiha u bid-DNA t’Alla u li jħalli lill-Ispirtu Divin imexxieh.
“La żżommuhx …..” L-appostli għadhon bl-ideja antika ta’ Messija bħala mexxej potenti. Sabiħ tkun miegħu, u l-għira ma kenitx tħallihom jaċċettaw oħrajn fil-klikka, anki jekk dawn ġejjin jagħmlu l-ġid. Ġesu jwieġeb: “Iżżommux lil min tarawh ikeċċi x-xjaten, anzi ifirħu, għax kull min jagħmel il-ġid hu magħna u mhux se jgħid kontrina.”
Aħna “tal-Knisja” nifirħu meta membri oħra fil-Knisja ikun qed jirnexxilhom iressqu ħafna nies lejn Kristu, jew ngħiru għalihom, inzekzku, jekk ma niddubitawx ukoll mill-intenzjoni retta tagħhom?
Ġesu jixtieq li l-Knisja tiegħu tkun bħal belt mibnija fuq quċċata, biex il-bnedmin kollha jkunu jistgħu jaraw il-ġid li twettaq, jitgħallmu minnha u jagħmlu bħalha. “Għax min mhux kontra tagħna hu magħna.”
“Min jagħtikom tazza ilma għax intom tal-Messija…” Illum din hi ħaġa żgħira, imma fi żmien Ġesu u f’pajjiż fejn hemm zoni ta’ deżert, tagħti tazza ilma kienet tfisser li tilqa’ dak li jkun għandek biex jiekol, jixrob, jistrieħ u jħossu protett minn kull inkwiet.
Jista’ jkun pagan li qed jilqa’ d-dixxiplu ta’ Ġesu. Dan l-att ta’ mħabba u akkoljenza se jippremjah għax se jservi ta’ bidu għad-djalogu bejnu u bejn id-dixxiplu. Kull djalogu u komunikazzjoni bejn żewġ persuni, Insara u mhumiex, dejjem se jkollu l-frott tiegħu. Dan huwa l-ħlas, il-premju.
“Min jagħti skandlu liċ-ċkejknin…” mhux biss lit-tfal imma kull min hu vulnerabbli, debboli, ta’ fidi ċkejkna. Hi l-ambizzjoni ta’ min hu ġa dixxiplu ffurmat li ġġib il-firdiet u l-konflitti u li tħawwad u tbiegħed liċ-ċkejknin mill-Mulej. Ħasra li dan insibuh illum fil-Knisja bil-ġirja għall-privileġġi u piki bejn għaqdiet u parroċċi. Dawn jiġu ddettati mis-suppervja u l-kilba għall-poter.
Ħafna jitbiegħdu mill-Knisja imħabba dawn l-iskandli, għax jippretendu li l-Insara ffurmati u mpenjati għandhom iġibu ruħhom skond l-Evaġelju. Għalhekk Ġesu preokkupat meta fl-intern tal-Knisja tiegħu jitfaċċa l-iskandlu tal-poter u vanita’ li jieħu post is-servizz ġeneruż, ferrieħi u bla kundizzjoni lejn il-proxxmu – f’kelma waħda: l-umilta’.
Min jagħti skandlu jistħoqqlu mgħażżra ta’ ħmar m’għonqu u mitfugħ il-baħar. Il-Lhud kienu jagħmlu hekk lil min ma kienx jistħoqqlu jindifen sew. B’hekk, kienu jemmnu, li ma jkunx jista’ jirxoxta għal ħajja oħra.
“U jekk idek tkun okkażżjoni ta’ dnub..” Dan ma jfissirx li jekk ma taqtax idek u riġlek barra se tmur l-infern. Il-kelma li juża’ Ġesu għall-infern hi Ġeħenna li kien wied qrib Ġerusalem li kien iservi ta’ miżbla tal-belt. Din kienet tkun dejjem taqbad u tarmi riħa tintenn.
Ir-Rabbini kienu jgħallmu li min iġib ruħu ħażin (e.g. jagħti skandlu) ikun qisu qed iwaddab ħajtu f’miżbla tinten. Ġesu llum qed jirreferi għal din l-espressjoni popolari mal-Lhud. Il-Ġeħenna kienet ukoll misħuta mill-profeti għax dak iż-żmien kienu jissagrifikaw lit-tfal lil Molek, alla pagan.
Mela Ġesu qed jitkellem fuq min qed jaħli din ħajtu t’issa, meta ma jimxix mat-tagħlim tal-Vanġelu. Ġesu qatt ma semma l-infern ta’ wara l-mewt. Dal-kunċett żviluppa bil-mod il-mod fit-tagħlim Nisrani. Meta Ġesu jsemmi n-nar li jixtieq jitkebbes malajr u kullimkien, qiegħed jitkellem fuq l-imħabba li ġejja mill-Ispirtu s-Santu li, meta niżel għall-ewwel darba fuq l-appostli, ħa x-xejra ta’ ilsna tan-nar.
“L-id..” tagħmel l-azzjoni. Mela, mhux taqta’ idek trid imma il-ħażen li jsir permezz tagħha: serq, swat, qtil u s-sebgħa li jiġġudika u jikkundanna.
“Ir-riġel..” juri d-direzzjoni u l-għażliet żbaljati li tieħu.
“L-għajnejn” juru l-pjaċiri illeċiti, il-ħolm ta’ glorja u suċċess, il-kilba għall-flus, u l-għira għal min għandu aktar minnek. (“Għandek għajnejk ikbar minn żaqqek” ngħidu aħna l-Maltin).
Mela l-messaġġ tal-lum hu li, jekk ma rridux nispiċċaw naħlu ħajjitna fix-xejn jew f’miżbla tinten, hemm bżonn inrażżnu l-istinti tagħna u nikkontrollaw ruħna f’kollox: sess, ikel, xorb, flus, eċċ, anki jekk quddiem in-nies tad-dinja nidhru “strambi”, mhux moderni jew mhux “tal-life”.
In the gospel of Mark chapter 9:30-37 we find a powerful lesson that is deeply relevant to our lives today. We see Jesus taking His disciples aside, teaching them about His coming suffering and death, and then addressing their debate over who among them is the greatest. This passage speaks directly to the human heart’s desire for recognition, power, and success—something we can all relate to in our modern world.
Let’s look into this passage and reflect on its meaning for us today, especially in the context of our pursuit of greatness, success, and status.
Jesus Predicts His Passion: Understanding the Cost of Love
In the opening verses, Jesus once again predicts His death and resurrection. He tells the disciples plainly that He will be “delivered into the hands of men. They will kill him, and three days after he is killed, he will rise” (Mark 9:31). Yet the disciples don’t understand what He’s talking about, and they’re afraid to ask.
In today’s world, we are often uncomfortable with the concept of suffering and sacrifice. Society teaches us to avoid pain, seek pleasure, and always pursue personal gain. But here, Jesus is pointing us in a radically different direction: He shows us that true love and greatness come at a cost.
Jesus willingly embraces suffering and death for the sake of others, out of love. He invites us to do the same, that is to live lives of sacrificial love. How often do we avoid discomfort or sacrifice for the sake of our convenience or ambition? But true greatness, as Jesus shows us, lies in serving others, even when it costs us something.
The Disciples Argue About Greatness: A Mirror of Our Culture
As they walk with Jesus, the disciples begin to argue about which one of them is the greatest. It’s a very human moment and it reflects our own struggles with pride, status, and competition. In today’s society, we are constantly bombarded with messages that tell us we must be the best, the most successful, the most powerful. Social media often becomes a platform for showcasing our accomplishments, comparing ourselves to others, and seeking validation.
Jesus, knowing what they were arguing about, asks them a simple but profound question: “What were you discussing on the way?” (Mark 9:33). The disciples are silent, perhaps embarrassed by their petty debate. Jesus then teaches them that true greatness is not about being first, but about being last and serving others.
“Whoever Wants to Be First Must Be Last”
This teaching of Jesus challenges everything our modern world holds at heart. He turns the idea of greatness upside down. In a society that values power, wealth, and status, Jesus calls us to embrace humility and service. He tells His disciples, “If anyone would be first, he must be last of all and servant of all” (Mark 9:35).
In our daily lives, how often do we strive to be first? Whether in our careers, our social circles, or even in our families, we can easily fall into the trap of seeking recognition and affirmation from others. But Jesus invites us to a different path. The path of humility and self-giving love.
We are called to put others before ourselves, to seek out ways to serve, not for the sake of being noticed or praised, but because that is the way of Christ. This is especially important in a world that often rewards selfishness and ambition over kindness and compassion.
The Child as the Model of Greatness
Jesus concludes His teaching by taking a little child in His arms and saying, “Whoever receives one such child in my name receives me” (Mark 9:37). In Jesus’ time, children were seen as insignificant, without status or influence. Yet Jesus holds up the child as a model of true greatness.
In today’s world, where success is often measured by accomplishments and influence, Jesus reminds us that the ones who are often overlooked like the humble, the weak, the vulnerable . . . are the very ones who reveal the heart of God. The child represents those who have no power, who depend on others for care, and who are often forgotten by society.
How do we treat those who have no status or power?
Do we value them, or do we overlook them?
Jesus teaches us that when we receive and care for the least among us, we are receiving and serving Him.
Living the Gospel in Today’s World
As we reflect on this Gospel passage, let’s ask ourselves:
What does it mean to be great in today’s world?
Is it about having the best career, the biggest house, or the most followers on social media?
Or is it about something deeper that reflects the heart of Christ?
Jesus shows us that true greatness is found in humility, service, and love. It’s found in putting others first, even when it’s difficult or inconvenient. It’s found in welcoming the weak and the vulnerable, just as Jesus welcomed the little child.
In our families, workplaces, and communities, we are called to live out this radical message of humility and service. Let us ask the Holy Spirit to help us embrace this call to greatness—not as the world defines it, but as Jesus teaches us.
Let us seek to be servants of all, knowing that in doing so, we are following the path of Christ.
As we go forth today, let’s take Jesus’ words to heart: “Whoever wants to be first must be last of all and servant of all.” Let’s seek to live lives of service, humility, and love, knowing that true greatness lies not in what we achieve for ourselves, but in how we serve and love others, especially those who are most in need.
May God give us the grace to follow this path of true greatness, and may we always seek to be servants of all, just as Christ came not to be served but to serve.
F’dak iż-żmien, Ġesù u d-dixxipli tiegħu għaddew minn nofs il-Galilija, u ma ried li ħadd ikun jaf, għax beda jgħallem lid-dixxipli tiegħu u jgħidilhom: “Bin il-bniedem se jingħata f’idejn il-bnedmin u joqtluh; u meta jkun maqtul, wara tlitt ijiem iqum mill-mewt”. Iżda huma ma fehmuhx dan il-kliem, u beżgħu jistaqsuh.
Waslu Kafarnahum; u meta kienu d-dar staqsiehom: “X’kontu qegħdin titħaddtu bejnietkom fit-triq?”. Iżda huma baqgħu siekta, għax fit-triq kienu qagħdu jitħaddtu bejniethom fuq min kien l-akbar.
Imbagħad qagħad bilqiegħda, sejjaħ it-Tnax, u qalilhom: “Jekk xi ħadd irid ikun l-ewwel wieħed, għandu joqgħod wara kulħadd u jkun qaddej ta’ kulħadd”.
U ressaq lejh tfajjel ċkejken, qiegħdu f’nofshom, ħaddnu bejn dirgħajh u qalilhom: “Kull min jilqa’ wieħed minn dawn iċ-ċkejknin minħabba f’ismi, ikun jilqa’ lili; u min jilqa’ lili, ikun jilqa’ mhux lili, imma lil dak li bagħatni”.
Il-Kelma tal-Mulej.
Biex Mark jippreżenta il-persuna ta’ Ġesu Kristu, jirrakonta vjaġġ mill-Galilija sa Ġerusalem. Se jimxu warajh l-appostli, li m’għażilhomx biex jgħallimhom xi duttrina biex imbagħad joqogħdu jirrepetuha. Sejħilhom biex jagħmlu l-għażla ta’ ħajja li għażel Hu.
Din ħajja bi proġetti differenti ħafna milli kienu mdorrijin isegwu. Ġesu hu l-Bniedem il-Ġdid li se jagħti bidu għal dinja ġdida. Huma kellhom jakkumpanjawh biex jisimgħu dak li jgħid u jaraw dak li jagħmel: “It-torox jisimgħu, l-għomja jaraw u l-fqar jilqgħu l-Aħbar Tajba”.
Għalkemm kien imdawwar mit-tnax, Ġesu spiss kien iħossu waħdu għax moħħhom u qalbhom kienu għadhom ‘il bogħod mix-xewqat tiegħu. Kienu ma’ Ġesu għax kienu jittamaw li permezz tiegħu jwettqu l-proġetti personali tagħhom. Anki llum xi wħud huma Nsara b’din l-intenzjoni xejn retta. Illum aħna lkoll mistednin nagħmlu dan il-vjaġġ ma’ Ġesu billi nsegwu bir-reqqa dawn is-siltiet minn Mark biex nitgħallmu dak li Ġesu qal.
Il-Ħadd li għadda rajna lil Ġesu jikxef l-identita’ tiegħu ċar u tond. Kien jaf li ma kienx faċli għall-appostli biex jaċċettaw kliemu. Allura llum jerġa’ jaqbad l-istess argument għax riedhom jikkommettu ruħhom kompletament. Inkella r-relazzjoni tagħhom miegħu se tkun bħal tal-koppja miżżewġa li jgħixu separati taħt l-istess saqaf, għax ma jpoġġux iż-żwieġ u l-imħabba qabel kollox.
Għalhekk Ġesu “ma ried ‘il-ħadd ikun jaf” fejn sejrin għax ried ikellimhom weħidhom. Bħall-koppja fi kriżi, biex jiddiskutu apertament, ikollhom bżonn tal-ħin flimkien fejn jistaw jikkomunikaw liberalment mingħir xkil u ndħil minn barra.
Li se jgħid Ġesu lit-tnax jgħodd għalina wkoll.
Ġesu jerġa’ jirrepeti li se jagħti ħajtu, mhux għax l-appostli ma fehmuhx, imma biex jara r-rejazzjoni u l-oġġezzjonijiet tagħhom u jiftaħ diskussjoni taħraq – anki jekk jaslu biex jillitigaw, kif ġa rajna lil Pietru jagħmel, għax b’hekk joħroġ fil-beraħ kulma għandhom f’qalbhom.
Fuq dan aħna rridu nirriflettu, eżempju:
F’hiex jien fl-egoiżmu tiegħi? Kemm qed inħallieh ifixkilni milli mmut għall-oħrajn ? Inpoġġi l-ħtiġijiet tal-oħrajn qabel tiegħi?
Qiegħed nirrejalizza li dan hu l-essenzjal tal-proposta ta’ Ġesu? Jew nikkuntenta b’devozzjoni ‘l hawn u novena ‘l hinn biex naqla’ xi grazzja?
Dawn ħwejjeġ tajbin imma ma nistax nieqaf hemm biss.
“Bin il-bniedem se jingħata f’idejn il-bnedmin.” Ġa rajna li “Bin il-bniedem” ifisser l-Adam il-ġdid li se jibda dinja ġdida, bniedem immexxi mhux mill-istinti umani imma mill-Ispirtu, mill-imħabba. Se jingħata f’idejn il-bnedmin li ma jriduhx għax iridu jipperpetwaw il-bniedem il-qadim.
Min se jieħu ‘l Ġesu u jagħtih (jikkonsenja) lill-bnedmin? Mhux Ġuda, għax dan tah f’idejn il-qassisin il-kbar. Hu l-Missier Etern li ta l-Ħaruf f’idejn l-ilpup. L-unika mod biex tinħoloq dinja ġdida ma kienx li jibgħat lupu aktar qawwi biex jiżbrana l-ilpup l-oħra imma ħaruf.
Nafu d-destin ta’ ħaruf f’nofs l-ilpup. Il-Missier ta l-Ibnu f’idejn il-bnedmin biex isalvahom mill-istinti brutali tagħhom. Din hi l-isbaħ immaġini tal-Missier Etern, għax, min iħobb, jerħi ruħu f’idejn dawk li jħobb (aħna).
Dan hu l-oppost ta’ dak li naħsbu li hi l-quċċata tas-suċċess, bħall eżempju li jkollna kemm nifilħu nies taħtna biex jagħmlu x-xewqat tagħna. Dan hu poter u anti-mħabba.
“Wara tlett ijiem iqum mill-mewt.” Dawk li qatluh ħasbu li kisbu vittorja għax ħelsu minnu. Hawn hi s-sorpriża: il-mewt ġiet megħluba mill-imħabba, għax l-imħabba biss tista’ tirbaħ fuq il-mewt.
Ħafna jaħsbu li, biex iżommu l-mewt ‘il bogħod minnhom, iridu jrekknu kemm jifilħu biex jgħixu ħajja tajba u komda. Imma hekk, il-ħajja jitilfuha mhux isalvawha: “Min isalva l-ħajtu, jitlifha.” Min jgħaddi ħajtu bħala servizz għall-oħrajn isalvaha.
Kliem Ġesu kien ċar, imma t-tnax ma setgħux jaċċettawh għax kien ‘il bogħod mill-mod kif kienu jaħsbuha, u mill-kriterji u l-ħolm tagħhom. X’loġika hi din li trid tkun dejjem tellief u seftur?
Biex aħna naċċettaw dal-kiem irridu bħat-tnax ngħaddu minn proċess, kull tant iebes. Min jaċċettah malajr aktarx li jkun għamel konverżjoni superfiċjali li ma ddumx wisq. Mhux l-appostli qagħdu jsaqsu lil Ġesu imma hu qagħad jara jislitx tweġibiet Aħna wkoll irridu nħallu l-Vanġelu jipprovokana bid-domandi biex naslu għal tweġiba pożittiva.
“X’kontu qed titħaddtu bejnietkom fit-triq?” Iżda huma baqgħu siekta, mhux għax stħaw, imma għax ma ridux jibdlu l-fehma l-antika ta’ min hu l-bniedem li jirnexxi. F’moħħhom kien għaddej dan il-ħsieb: “Ġesu qal xi ħaġa, imma issa ninsewha u nerġgħu għalli konna.” Din forma ta’ xitan li tittanta lit-tnax biex jibqgħu torox u muti, ma jridux jisimgħu dal-kliem u ma jsaqsux aktar kjarifiki.
Dan xitan tas-suppervja li jinċitahom biex ifittxu l-poter u l-ewwel post. Biex jaslu għal dan jilletikaw u, kieku ma kienx hemm Ġesu, kienu anki jiġu fl-idejn.
Dan l-istess xitan ittanta ‘l Ġesu ħajtu kollha, joffrilu l-poteri tad-dinja. Ġesu għelbu u issa jeħtieġ li jkeċċieh mill-imħuħ tal-Appostli. Dan huwa istint li għandna aħna lkoll, li nfittxu li nkunu superjuri biex inħossuna aħjar. Dan l-istint tahulna Alla biex aħna nħossuna kbar imma f’għajnejh mhux f’għajnejn il-bnedmin.
“Irridu ntellqu u niġu l-ewwel fl-imħabba, fl-ospitalita’..” (S. Pawl).
Ġesu qed jgħid li biex nagħmlu hekk irridu nagħmlu l-oppost ta’ dak li l-bnedmin iqisu kburija. Din ma togħġobniex u għalhekk nirrejaġixxu.
Ġesu poġġa bilqiegħda, li tfisser, li se jagħti lezzjoni importanti u ried l-appostli attenti ħafna.
“Sejjaħ lit-tnax” mhux għax kienu ‘l bogħod imma għax moħħhom kien imxerred. Ma għajjatx magħhom għax kien jaf li mhux faċli għalihom jifhmu dat-tagħlim mill-ewwel.
“Jekk xi ħadd irid ikun l-ewwel għandu joqgħod …seftur ta’ kulħadd, kemm ħbieb u kemm min weġġgħek.”
U ressaq lejh tfajjel ċkejken, li jirrapreżenta wieħed li fis-soċjeta’ ma jiswa xejn, bħall-fqar, emarġinati, eċċ.
“Qiegħdu f’nofshom” li tfisser “dan hu eżempju ta’ x’għandu jkun iċ-ċentru tal-attenzjoni tagħkom”.
Ħaddnu miegħu, jiġifieri aċċettah kif inhu.
“Min jilqa’ nies bħal dan it-tfajjel, ikun qed jaċċetta l-proposta tiegħi li fdali f’idejja il-Missier.”
During his interreligious meeting with young people, Pope Francis spoke directly to the hearts of young people, encouraging them to embrace critical thinking, take risks, and engage in sincere dialogue. The Pope touched on several key themes that resonate deeply with the challenges faced by youth today: constructive criticism, the perils of staying in one's comfort zone, the use of technology, interfaith dialogue, and the importance of respect.
The Danger of Becoming “Armchair Critics”
Pope Francis warned against the growing trend of “armchair critics” among the youth—those who criticize from a distance without taking action. While it is vital to be critical thinkers, the Pope emphasized the importance of being constructive in criticism. Young people must not just point out problems but also seek solutions. He challenged the youth to reflect: “Do you have the courage to criticize, but also the courage to let others criticize you?” Criticism, he said, should lead to dialogue and growth, not division.
Breaking Free from the Comfort Zone
Another important message was the call for young people to step out of their comfort zones. Staying in a place of comfort, he said, makes one “fat in the mind.” Fear of failure or mistakes often holds people back, but the Pope reminded everyone that making mistakes is part of the journey. "What is worse: making a mistake because I started to walk, or not making a mistake because I stayed at home?" he asked, encouraging young people to take risks and live courageously.
Responsible Use of Technology
In today's world, technology is an unavoidable reality, and Pope Francis acknowledged both its potential and its dangers. He advised young people to use media in a way that helps them grow and not to become enslaved by it. Whether it’s the overuse of social media or becoming trapped in a digital world, the Pope’s message was clear: use technology as a tool for progress, not a chain that holds you back.
Courage in Interfaith Dialogue
Pope Francis also praised the youth for their capacity for interfaith dialogue, recognizing this as a courageous step towards peace and understanding. He emphasized that all religions are different paths to God, and that mutual respect is crucial in these conversations. “Religions are like languages,” he said, each expressing the divine in different ways. He reminded young people that dialogue should never be about proving superiority but about building bridges of understanding.
Standing Against Bullying
In a powerful call for compassion, the Pope addressed the issue of bullying, especially against those who are weaker or different. He highlighted the importance of respecting each other's limitations and celebrating the abilities of all. “Do we all have limitations? Even the Pope? Yes, we do,” he said. This respect, the Pope stressed, is the foundation for healthy dialogue and peaceful coexistence.
The Importance of Dialogue for the Future
Pope Francis ended his message with a forward-looking vision, urging young people to carry the courage and dialogue of their youth into adulthood. Dialogue, he said, is the first thing dictators seek to suppress, as it is through open communication that freedom and progress flourish. He urged the youth not to grow complacent or afraid but to continue taking risks, engaging in dialogue, and moving forward with hope.
In his closing remarks, Pope Francis encouraged young people to teach future generations the same principles of courage, dialogue, and respect. He asked for prayers, humorously reminding the audience, “But pray for me, not against me!”
This heartfelt and spontaneous address serves as a powerful reminder for young people worldwide: step out of your comfort zones, engage in meaningful dialogue, and respect the diversity of others. In doing so, you will not only grow in wisdom but also help build a more understanding and compassionate world.
F’dak iż-żmien, telaq Ġesù flimkien mad-dixxipli tiegħu lejn l-irħula ta’ Ċesarija ta’ Filippu. Huma u mexjin, lid-dixxipli tiegħu għamlilhom din il-mistoqsija: “Min jgħidu n-nies li jien?”. Weġbuh u qalulu: “Ġwanni l-Battista; oħrajn, Elija; u oħrajn, wieħed mill-profeti”. Staqsiehom: “Imma intom, min tgħidu li jien?”.
Qabeż Pietru u qallu: “Inti l-Messija”. Imbagħad ordnalhom ħafna biex ma jitkellmu ma’ ħadd fuqu. U beda jgħallimhom fuq li kien meħtieġ li Bin il-bniedem ibati ħafna, ikun miċħud mill-anzjani u mill-qassisin il-kbar u l-kittieba, joqtluh, u wara tlitt ijiem jerġa’ jqum. Fuq dan kellimhom ċar. Pietru ġibdu lejh u beda jlumu. Iżda hu dar iħares lejn id-dixxipli tiegħu, u ċanfar lil Pietru u qallu: “Itlaq minn quddiemi, ja xitan, għax m’intix taħseb fil-ħwejjeġ ta’ Alla, imma f’dawk tal-bnedmin!”.
Sejjaħ lejh in-nies flimkien mad-dixxipli tiegħu u qalilhom: “Jekk xi ħadd irid jiġi warajja, għandu jiċħad lilu nnifsu, jerfa’ salibu, u jimxi warajja. Għax min irid isalva ħajtu, jitlifha; imma min jitlef ħajtu għall-imħabba tiegħi u tal-Evanġelju, isalvaha. Għax x’jiswielu l-bniedem jekk jikseb id-dinja kollha u mbagħad jitlef ħajtu?”.
Il-Kelma tal-Mulej.
“Min jgħidu n-nies li jien?” Ġesu. jagħmel il-proposta tiegħu għall-ħajja, u jitob lin-nies biex jimxu warajh. Il-prezz hu għoli għax aħna ħajja waħda għandna. Qabel ma niddeċiedu rridu nkunu naf sew min hu dan Ġesu’, u fejn se jwassalna.
Anki d-dixxipli spiss kienu jsaqsu: “Min hu dan Ġesu?” bħall eżempju wara l-fejqan tal-imxajtan, tal-paralitiku (“min hu dan biex jaħfer id-dnubiet?”), jew meta waqqaf it-tempesta (“min hu dan biex anki ir-riħ u l-mewġ jobduh?”). Qabel ma jikkommettu ruħhom għall-proposta tiegħu riedu jkunu ċerti min hu tassew.
“Imma intom min tgħidu li jien?” Pietru wieġeb imma ma fehemx id-domanda, għax Ġesu’ fil-fatt qed isaqsi: “Jien x’jien għalikom? Qed tifhmu x’qed nipproponi għall-bnedmin: dinja ġdida fejn tirrenja l-imħabba bla limiti u kundizzjonijiet? Jien kemm niswa f’ħajjitkom?”
Illum qed isaqsi lili wkoll: “Jien kemm niswa f’ħajtek? Kull għażla li tagħmel iżżommni quddiem għajnejk?” Għax dan mhux impenn ta’ devozzjoni ‘l hawn u att ta’ karita’ ‘l hemm, imma impenn ta’ ħajja sħiħa, bħal dik il-ħalfa serja ta’ għarusa lill-għarus f’jum it-tieġ – sakemm il-mewt tifridna.
Mela Ġesu’ qed jistaqsini: “Trid torbot ħajtek kollha ma’ ħajti biex tkun bniedem skond il-proposti tiegħi u mhux skond dawk tal-bnedmin tad-dinja?”
It-tweġiba tiegħi se tirrifletti kemm nemmen u kemm qed ninpenja ruħi fuq il-ħajja li fassal għalija Alla. Jekk nitqarben kif suppost, jien inkun konxju li, meta nilqa’ lil Ġesu’ fija, inkun qed naċċetta mhux biss lilu imma l-proposti Tiegħu ukoll. Hawn ħafna rġiel li jirreferu għall-mara tagħhom bħala “teżor” (l-istess in-nisa għall-żwieġhom). Din tixbah lin-Nisrani li, meta jsib lil Kristu, ikun sab teżor.
Dan ma jfissirx li nfittxu lil Kristu għall-favuri u mirakli biss. Min jagħmel hekk se jibqa’ diżappuntat. Oħrajn meta jisimgħu il-proposta ta’ Ġesu’ għal dinja ġdida ta’ mħabba u maħfra jgħidulu: “Bravu! Imma din ħolma sabiħa li qatt ma tista’ titwettaq.” X’se tkun it-tweġiba tiegħi illum? Din hi mportanti ħafna għax fuqha jiddependu l-għażliet kollha li bi ħsiebni nagħmel.
“Imbagħad ordnalhom biex ma jitkellmu xejn ma’ ħadd fuqu.” Dan għaliex kien jaf li għadhom ma fehmux kompletament min Hu. Għalhekk setgħu jagħtu ideja żbaljata tiegħu, bħalma kellhom il-Lhud dwar x’suppost kellu jkun il-Messija.
Għalhekk Ġesu’ jkompli jiċċara din l-ideja billi “beda jgħallimhom fuq li kien meħtieġ li Bin il-bniedem ibati ħafna … joqtluh, u wara tlett ijiem jerġa’ jqum.” Kif m’għandu jkun hemm l-ebda ħabi bejn koppja għarajjes qabel it-tieġ, hekk Ġesu’ juri biċ-ċar u bla tlaqlieq l-identita’ Tiegħu. “Jien se mmur nagħti ħajti.” Il-frażi “Bin il-bniedem” tfisser bin Adam, bniedem veru, i.e. uman awtentiku, il-prototipu ta’ bniedem. Ġesu’ qed jgħallem lit-tnax li nies bħal Kajfa, Erodi, Tiberju m’humiex bnedmin li rnexxew, avolja ħafna Lhud kienu jqisuhom hekk, għax, kull fejn ikunu dawn, kulħadd kien jinkina quddiemhom. Dan għaliex il-poter kisbuh b’ingann, gideb u vjolenza. Il-bniedem li jirnexxi tassew bħala uman, mela, hu dak li jagħti ħajtu għall-oħrajn.
“Pietru ġibdu lejh u beda jlumu.” Għall-kelma “jlumu” jintuża l-istess verb li kien juża’ Ġesu’ meta kien jgħajjat max-xjaten biex joħorġu min-nies. Dan ifisser li Pietru qabad jgħajjat ma’ Ġesu’ u jgħidlu: “Qed tgħid ereżija kontra Alla. Żgur li x-xitan qed idaħħallek dawn il-ħsibijiet f’moħħok.” Pietru għadu bl-ideja żbaljata ta’ min hu l-bniedem awtentiku.
Nikkumpatuh, għax fl-Iskrittura kien imdorri jaqra li kollox sew imur għall-bniedem ġust: “Dirgħajn il-ħażin jitkissru, imma l-Mulej iżomm il-ġusti…. qatt ma rajt il-ġust minsi jew uliedu jittalbu ħobżhom” (Salm 37: 16, 25).
Imma issa Ġesu’ qed jgħid li se jagħti ħajtu u l-ħżiena se jmorru minn fuq. Jinsisti fuq hekk billi jdur lejn Pietru u jċanfru: “Ix-xitan mhux lili qed jinfluwenza imma lilek, għax mhux qed iħallik tara l-ewwel il-ħwejjeġ t’Alla imma tal-bnedmin. Itlaq minn quddiemi u ejja warajja ħalli ssegwi l-passi tiegħi, biex int ukoll tiġi tagħti ħajtek.”
“Sejjaħ lejh in-nies.” Fil-bidu tas-silta Ġesu’ kien waħdu mad-dixxipli. Għalhekk dan it-tagħlim li ġej hu għalina. Tajjeb li naraw jekk aħna hux parti mill-folla jew mid-dixxipli: il-folla entużjasta għal Ġesu’, imma għadha ma fehmitx min hu tassew. Id-dixxipli bdew jifhmu xi ftit.
“Jekk xi ħadd irid jiġi warajja…jerfa’ salibu.” Din hi proposta ta’ mħabba. M’hemm l-ebda impożizzjoni jew pressjoni. L-ebda għarusa ma tista’ tħobb raġel bil-fors għax tkun imġiegħla. Dan hu punt għal kull Nisrani l-aktar għas-saċerdoti u katekisti. Jekk, wara li nippreżentaw lil Kristu, ma jiġix aċċettat bil-liberta’ kollha, jkun kollu għal xejn. Veru li rridu nsostnu li min ma jgħix il-Vanġelu jkun qed jaħli ħajtu fix-xejn.
“Jiċħad lilu nnifsu.” L-istess verb se jintuża meta Pietru jiċħad lil Kristu jiġifieri jaħlef li qatt ma kellu rapport miegħu u, jekk kellu, dan qata’ kull kuntatt miegħu.
Mela, “jiċħad lilu nnnifsu” tfisser li jaqta’ kull kuntatt miegħu innifsu, eżempju mal-interessi u l-egoiżmu tiegħu. Irid imur kontra l-istint naturali li jwasslu biex ikejjel l-għażliet li jagħmel skond kemm se jdaħħal fil-but.
L-għarus wara t-tieġ ma jibqax sid tiegħu innifsu, imma jsir jappartjeni għall-mara. Issa, f’kull għażla li jagħmel irid jaħseb l-ewwel fl-imħabba u mhux fih innifsu. Din hi forma ta’ mewt, imma li twassal għall-ferħ u l-ħajja vera.
“Jerfa’ salibu.” Ma jfissirx li nieħdu paċenzja bl-inkwiet u l-mard tal-ħajja, l-anqas li nagħżlu s-sofferenza bħala mod kif nogħġbu lil Alla. Alla ma jridx dan imma mħabba. L-ilsir kien jerfa’ s-salib, għax dan mhux sid tiegħu innifsu u jkollu jagħmel li jordnawlu. Ġesu’ qed jgħid li d-dixxiplu irid jieħu pożizzjoni ta’ lsir, ma jibqax sid tiegħu innifsu u joqgħod għad-dispożizzjoni tal-bżonnijiet tal-proxxmu.
“Jimxi warajja.” Biex timxi wara xi ħadd trid tibqa’ tarah il-ħin kollu quddiemek. Dan tagħmlu billi jkollok relazzjoni intima miegħu l-aktar fil-ħin ta’ talb spontanju fil-kwiet, u fir-riflessjoni fuq siltiet mill-Vanġelu.
Raġa’ telaq mill-inħawi tal-belt ta’ Tir, għadda minn Sidon lejn il-baħar tal-Galilija, fl-inħawi tad-Dekapoli. U ġabulu wieħed, trux u mbikkem, u talbuh iqegħedlu idu fuqu. Ġesù ħarġu għalih waħdu minn qalb in-nies, daħħal subgħajh f’widnejh u messlu lsienu bir-riq tiegħu. Imbagħad refa’ għajnejh lejn is-sema, tniehed tnehida, u qallu: “Effata,” jiġifieri, “Infetaħ!” U minnufih widnejh infetħulu, l-irbit ta’ lsienu nħallu u qabad jitkellem sewwa. Ġesù wissiehom biex ma jgħidu lil ħadd; iżda aktar ma wissiehom, aktar bdew ixandruh. U mimlijin bil-għaġeb, bdew jgħidu: “Kollox għamel tajjeb: jagħti s-smigħ lit-torox u l-kliem lill-imbikkmin.”
Il-Kelma tal-Mulej
Il-Ħadd li għadda rajna lil Ġesu jeħodha kontra l-Iskribi u l-Fariżej, u jistqarr li r-riti esterni li vvintaw huma ma jogħġbux lil Alla, u li l-bidla fil-qalb iġġib il-purita’ u mhux il-ħasil tal-idejn. Wara, daħal id-dar u kompla jiddiskuti mad-dixxipli, u fl-aħħar mat-tnax.
Ġesu żgur kien diżappuntat bid-dixxipli li telquh. Għalhekk telaq ‘il barra u mar waħdu lejn l-inħawi ta’ Tir u Sidon fit-Tramuntana. Hawn iltaqa’ mal-mara Kananija. Għalkemm pagana, għaġġbet lil Ġesu bil-fidi li kellha. Wara, reġa’ lura imma, minn flok ġibed lejn Kafarnahum, mar in-naħa l-oħra tal-Baħar tal-Galilija, fl-inħawi pagana tad-Dekapoli.
Qisu Ġesu kellu bżonn pawsa mill-moħħ magħluq tal-Lhud. Tajjeb li niftakru li Ġesu trabba bir-riti u t-tagħlim tar-rabbini, jiġifieri li l-pagani huma mpuri.
Meta kiber u ltaqa’ mal-Kananija, l-Ispirtu nebbħu li jekk tmiss pagan, mejjet jew lebbruż mhux se titniġġes. U min jibqa’ jemmen hekk ifisser li għadu ma rċeviex il-Kelma t’Alla li hi verita sħiħa.
“U ġabulu wieħed trux u mbikkem.” Ġesu qiegħed f’art pagana fejn f’Ġeraża kien keċċa leġjun xjaten minn wieħed raġel. (Niftakru li dawn mhux xjaten b’dembhom twil, imma dawk il-forzi fina li jagħmluna nġibu ruħna ta’ lpup: egoiżmu, suppervja, eċċ).
Fejn jersaq Ġesu bil-Kelma Tiegħu, jaħarbu x-xjaten.
“Imbikkem”, tfisser li mhux mutu għal kollox, imma jitkellem b’diffikulta, jlaqlaq. Mark juża’ l-kelma moħillanos li nsibuha darb’oħra biss fil-Bibbja, meta Iżaija jippreżenta l-Lhud li spiċċaw skjavi f’art pagana għax kienu torox għall-Kelma t’Alla u ma kinux ħlief ilaqalqu xi ħaġa żgħira dwarha.
“Għandhom widnejn u ma jisimgħux” - (Ġeremija, Eżekjel)
“Għad jiġi jum meta l-widnejn tat-torox jisimgħu il-kliem tal-Ktieb, u l-għajnejn jinfetħu beraħ” - (Isaija).
Mela Mark hawn qed juża l-kelma moħillanos biex ifakkarna fil-pagani jew f’dawk il-Lhud influwenzati minn mod ta’ ħajja pagana, kif ġralhom il-Lhud fl-Eġittu.
Hekk jiġrilna aħna jekk inkunu torox għall-Kelma t’Alla: ngħixu bħal bqija tad-dinja, nagħmlu kif jagħmel kulħadd dwar sess, ġustizzja, rispett lejn il-ħajja, eċċ. Nispiċċaw biex niġġustifikaw lilna nfusna billi nlaqalqu xi vers mill-Bibbja meħud barra mill-kontest tiegħu. Mentri, kieku nisimgħu sew bis-sħiħ il-Kelma t’Alla , nkunu nistgħu nitkellmu sew fuqha.
“U ġabulu wieħed trux u mbikkem.” Dar-raġel ma ġiex minn rajh għax ma semgħax fuq Ġesu u x’seta’ jagħmel għalih. Ħbieb u familjari ressquh lejn Ġesu. Anki llum, min hu ‘l bogħod minn Ġesu, għax jaħseb li jista’ jfendi għar-rasu, ikollu bżonn xi ħadd li jimpurtah minnu, medjatur, li jaqbdu minn idu u jieħdu għand Ġesu.
Dawn li jakkumpanjaw it-trux biex iħeġġuh jiftaħ widnejh għall-Kelma ta’ salvazzjoni huma l-anġli tal-lum. Din il-Kelma se tgħinu biex jagħmel għażliet tajbin favur il-ħajja. Huma dawn l-anġli li ġa gawdew mill-effett tal-Kelma f’ħajjithom, u li issa jakkumpanjawh bit-talb. Issa jitolbu wkoll lil Ġesu biex iqiegħed idu fuqu.
“Ġesu ħarġu għalih waħdu minn qalb in-nies.” Dal-miraklu nistgħu neħduh bħala parabbola li tgħallimna kif inkunu anġli għal min hu trux. Ma ngħajtux miegħu jew ngħajruh, imma niħduh ‘il bogħod minn ċerta mentalita’ u ċertu persuni li jkomplu jtambrulu fuq il-valuri u l-prinċipji tad-dinja l-qadima, u li għadhom taħt l-influwenza tal-media u r-riklamar sfrenat. Dawn jimxu bil-prinċipju: “U mhux kulħadd qed jagħmel hekk?”
Għalhekk Ġesu, lit-trux tas-silta tal-lum, “ħarġu għalih waħdu.”
“Daħħal subgħajh f’widnejh.” Is-sħaħar pagani kienu jagħmlu hekk biex jippruvaw ifejqu lit-torox. Ġesu jagħmel l-istess ġest biex ifakkar il-Lhud fil-qawwa tas-sebgħa t’Alla. Dawn huma ġesti li fihom sinifikat qawwi.
Meta s-sħaħar tal-Farawni raw x’għamel Mose’, qalu: “Dan hu s-sebgħa t’Alla.”
F’Luqa nsibu lil Ġesu jgħid: “Jien inkeċċi x-xjaten bil-qawwa tas-sebgħa t’Alla.” Din hi qawwa li ġejja mis-sema.
Fil-Magħmudija, is-saċerdot imiss widnejn it-tarbija u jgħid: “Ġesu li fejjaq it-torox itik il-grazzja li malajr tibda tisma’ l-Kelma t’Alla biex b’hekk tkun tista’ tistqarr il-Fidi tiegħek.”
“Messlu lsienu bir-riq tiegħu.” Fil-kunċett Lhudi, ir-riq hu simbolu tan-nifs u tar-ruħ tal-bniedem. Ilsien pagan jitkellem b’mod li jirrifletti x-xjaten li jmexxuh. Imma meta r-riq li hawn jirrapreżenta l-Ispirtu ta’ Ġesu jmiss dan l-ilsien, allura jibda jitkellem mod ieħor, b’lingwaġġ ta’ wieħed li fetaħ widnejh għall-Vanġelu, għall-imħabba, djalogu u maħfra.
“Refa’ għajnejh lejn is-sema,” biex juri li dal-miraklu se jseħħ b’qawwa li ġejja mis-sema.
“Tniehed tnehida.” Hawn ħafna modi biex ninterpretaw din is-sentenza. Nieħdu eżempju wieħed: meta ġenituri jkunu jridu jiftħu widnejn uliedhom għall-Vanġelu u jsibuha diffiċli, jitniehdu tnehida quddiem ir-ras iebsa li jħabbtu wiċċhom magħha.
Alla biss jista’ jfejjaq dan in-nuqqas ta’ smiegħ. Imbagħad il-proposta tiegħu tinżel fil-qalb. Dawn id-dettalji huma mniżżlin biex juru l-importanza tal-komunikazzjoni l-ġdida għal dawk li jiftħu widnejhom għall-Vanġelu.
“Effata,” infetaħ! Kmand biex jinfetħu mhux biss il-widnejn imma wkoll il-bibien ta’ qalbna għall-ħajja ġdida.
“Widnejh infetħulu, l-irbit ta’ lsienu nħall, u beda jitkellem sewwa.” Ġesu kellu suspett li min ra dal-miraklu se jieqaf hemm, jiġifieri fuq il-fejqan tas-smiegħ u l-ilsien biss.
Għalhekk wissiehom biex ma jgħidu lil ħadd.
Iżda huma jikkwotaw il-Ġenesi, wara l-ħolqien tad-dinja u kulma fiha: “Kollox għamel tajjeb.” U issa ferħanin jistqarru li minħabba dawk li se jisimgħu il-Vanġelu se jkun hawn ħolqien ġdid, dinja ġdida.
Meta wieħed jiftaħ għajnejh u ħalqu jiġifieri li jkun infetaħ għad-djalogu mal-ieħor. Aħna l-Insara kollha jiħtiġilna niftħu widnejna sew għall-Vanġelu biex inkunu nistgħu niftħu djalogu sinċier ma’ kulħadd, mal-familji, komunitajiet, eċċ.
Jekk inħallu ħafna raġunar tad-dinja tal-lum, tradizzjonijiet u devozzjonijiet joħonquna, nispiċċaw inlaqalqu xi ħaġa żgħira fuq il-Vanġelu. Għandna bżonn Knisja li tisma’ biex jirnexxielha ssib soluzzjonijiet ġodda għall-problemi ġodda.
.jpg)
