Ġejna mil-Lvant nagħtu qima lis-Sultan. Studju Bibbliku Mt 2, 1-12 - L-Epifanija tal-Mulej.

 

Meta twieled Ġesù f’Betlehem tal-Lhudija, fi żmien is-sultan Erodi, xi maġi mil-Lvant ġew Ġerusalemm jistaqsu: “Fejn hu dak li twieled sultan tal-Lhud? Għax rajna l-kewkba tiegħu tielgħa, u ġejna nqimuh”. Is-sultan Erodi sama’ bihom, u tħawwad hu u Ġerusalemm kollha miegħu. Ġabar flimkien il-qassisin il-kbar u l-kittieba kollha tal-poplu, u ried jaf mingħandhom fejn kellu jitwieled il-Messija. U huma qalulu: “F’Betlehem tal-Lhudija, għax hekk inkiteb mill-profeta: “U int, Betlehem, art ta’ Ġuda, le, m’intix l-iżgħar fost il-bliet il-kbar ta’ Ġuda, għax minnek joħroġ mexxej li jirgħa l-poplu tiegħi Iżrael”.

Erodi mbagħad sejjaħ lill-maġi bil-moħbi, u tkixxef bir-reqqa kollha mingħandhom iż-żmien li fih dehritilhom il-kewkba; bagħathom Betlehem u qalilhom: “Morru, staqsu sewwa għat-tifel, u meta ssibuh ejjew għiduli, ħalli jien ukoll niġi nqimu”.

Dawk, wara li semgħu lis-sultan, telqu, u ara, il-kewkba li kienu raw tielgħa bdiet miexja quddiemhom sakemm waslet u waqfet fuq il-post fejn kien hemm it-tifel. Kif raw il-kewkba mtlew b’ferħ kbir tassew. Meta mbagħad daħlu d-dar u raw lit-tifel ma’ ommu Marija, inxteħtu fl-art iqimuh; fetħu t-teżori tagħhom u offrewlu rigali deheb, inċens u mirra. Imbagħad, billi kienu mwissijin f’ħolma biex ma jerġgħux imorru għand Erodi, telqu lura lejn arthom minn triq oħra.

Il-Kelma tal-Mulej

Il-kelma “Epifanija” tfisser manifestazzjoni ta’ xi ħadd fl-għoli, e.g. tal-Preżenza Divina.  Meta l-allat Griegi kienu jinżlu qalb il-bnedmin u jrebbħuhom xi gwerra, kienu jgħidu li seħħet epifanija tal-allat.  L-Insara tal-Lvant aktar kienu jiċċelebraw il-magħmudija ta’ Ġesu’ milli t-twelid, għax hemm Ġesu’ aktar wera ruħu fil-beraħ.  F’epifanija suppost ikun hemm dehra straordinarja.  Ma kien hemm xejn minn dan f’tarbija mgeżwra fi ftit faxex ġo maxtura.  Imma din kienet tassew Epifanija għax b’dan il-mod Ġesu’ ried juri l-imħabba t’Alla.

Is-silta tal-lum tippreżentalna żewġ gruppi ta’ nies: il-Maġi u l-politiċi.  Għal ħafna snin, l-Insara ilhom juru interess kbir fil-Maġi, isaqsu kemm kienu, minn fejn ġew, x’sar minnhom wara, fejn huma midfunin.  Ħafna qisuhom bħala rejiet, għax assoċjawhom ma’ Isaija 49 jew Salm 72: “Ir-re ta’ Saba u Seba jiġu jġibulu r-rigali u jagħtuh qima.”  Billi jissemmew tlett rigali, qatgħuha li l-Maġi kienu tlieta.  L-ismijiet aktarx ġejjin minn możajk li hemm f’Kora, Istambul, fejn il-maġi jidhru rikbin iż-żwiemel (għax fit-Turkija ma kontx issib iġmla), u resqin għand Erodi.  Tidher ukoll l-istilla, li ggwidathom.  Melkjor jidher anzjan, b’xagħar u daqna bajda, u se joffri d-deheb.  Baltażar jidher raġel matur, b’ġilda skura, u se joffri mirra.  Gaspare, l-aktar żagħżugħ, bla daqna, b’ġilda roża, se joffri l-inċens.  Jirrappreżentaw it-tliet etajiet tal-bniedem u t-tliet razez li ħarġu minn ulied Noe’.  Il-messaġġ għalina hu li, hi x’inhi l-eta’ u r-razza tiegħek, xorta jiħtieġlek tfittex il-kewkba li turik id-dawl li jagħti sens lil ħajtek.

L-istilla: L-astronomi matul is-snin studjaw bir-reqqa il-kitbiet antiki biex jiskopru x’kienet.  Ma setgħetx kienet il-kometa ta’ Halley għax din dehret 12-il sena BC, waqt li Ġesu’ twieled fis-sena 7 BC.  Padre La Grage, biblista, meta ra dil-kometa fil-1911, fehem li l-kewkba ta’ Betlehem ma ssibiex fil-firmament imma fl-Iskrittura.  Fil-ktieb tan-Numri nsibu l-istorja tar-re Balak li jsejjaħ saħħar, Balgħam, biex jisħet il-poplu Lhudi.  Minn flok jagħmel hekk, Balgħam ibassar: “Qiegħed naraha, imma mhux għalissa, nilmaħha, imma mhux fil-qrib.  Għad titla’ kewkba minn Ġakobb, u jqum xettru minn Israel….. u jaħkem bniedem ġej minn Gakobb” (Num. 24. 17-19).  Mela l-istilla hija re ta’ Israel li għad jaħkem b’saltna ġdida fuq id-dinja kollha.  L-awtur tan-Numri aktarx kellu f’moħħu r-re Ġosija.  Imma meta għaddew is-snin u kollox baqa’ kif kien, il-poplu reġa’ beda jistenna d-dehra ta’ din l-istilla, 

Meta dehret, il-Maġi baqgħu msaħħra bid-dija tagħha. Qalbhom ħebrithom li din se turihom it-triq fejn twieled ir-re li se jwaqqaf saltna ta’ paċi u li se tieħu post is-saltniet qodma tal-gwerer u oppressjoni.  Il-Maġi jirrapreżentaw lil dawk kollha li ġew imdawlin u msaħħrin minn din il-Kewkba li hi Ġesu’ ta’ Nazaret: “… Dawl li jdawwal il-ġnus” (Xmun). L-Epifanija tal-Mulej hija proprju dan id-dawl li Ġesu’ ġabilna biex nagħrfu li Alla huwa Mħabba.  Il-Maġi  (a) jerfgħu għajnejhom lejn is-sema biex jikkontemplaw il-ħolqien u għax kellhom ħjiel li dan id-dawl se jidher; (b) kienu jaħsbu fuq il-ħwejjeġ banali li jinkwetaw lill-bniedem, u bdew ifittxu dak li jagħti sens lill-ħajjithom; (ċ) ma baqgħux passivi, imma ċċaqalqu u telqu għal għonq it-triq.  (d) Ma kkuntentawx bl-immaġini antiki t’Alla li jwasslu lil wieħed biex ma jadurahx. (e) Ma kinux jafu min hu dan id-dawl ġdid. (f) Kellhom ħerqa kbira li jsibu l-verita’ dwar Alla u, meta jsibuh, iqimuh u jadurawh. 

Il-Maġi jiltaqgħu ma’ grupp ta’ nies li kienu opposti għall-fehmiet tagħhom: “Erodi u Ġerusalemm kollha tħawdu.”   Dal-grupp jirrapreżenta dawk kollha marbutin mas-siġġu tal-poter jew ma’ sistema reliġjuża tal-antik u li ma jridux jiċċaqalqu minnha.  Dan id-Dawl ġdid jagħtihom fastidju u ma jilqgħuhx.  Dawn huma nies drogati u fis-sakra tal-poter, regħba u vanita’ (arani!).  Erodi qatel xi tnax-il ruħ tal-familja li kienu theddida għat-tron tiegħu.  Mhux ta’ b’xejn ħassu mhedded minn re ta’ Israel ġdid.  F’Ġerusalemm ukoll, i.e. il-post tal-istituzzjoni politika u reliġjuża,  id-dawl ta’ din l-istilla ma tistax titħalla tiddi.   In fatti l-Maġi ma rawhiex aktar il-kewkba meta daħlu Ġerusalemm.  Reġgħu bdew jarawha kif ħarġu mill-belt.  Min jibqa’ marbut ma’ politika u reliġjon bħal dik ta’ Ġerusalemm, ma jħallix il-kewkba tiddi f’ħajtu.  Erodi jiġbor il-qassisin u l-iskribi biex isir jaf dwar dar-re ġdid.  Dawn kellhom f’idejhom l-Iskrittura li offritilhom iċ-ċans tad-deheb biex jindmu mill-passat tagħhom u jilqgħu fosthom id-Dawl.  Anki  Erodi seta’ jisgħob bih ta’ tant tixrid ta’ demm u jaċċetta dis-saltna ġdida.  Hu miet tlett snin wara, ħamest ijiem wara li qatel ieħor mit-tfal tiegħu.  

“….  u meta ssibuh, anki jien niġi nadurah.”  Min hu maħkum mill-poter, jaħdem fid-dlam, bil-moħbi u bil-gideb.  Id-dawl hu l-għadu tiegħu.  Ma jafda ‘l ħadd.  Il-Maġi telqu minn Ġerusalemm u, kif raw il-kewkba, imtlew b’ferħ kbir.  Fejn waqfet, daħlu jaduraw lit-tarbija.  “Biex imorru lura f’arthom, għaddew minn triq oħra, għax min jiltaqa’ ma’ Ġesu’, ma jerġax lura għat-triq li jkun qabad qabel, imma jieħu triq ġdida, i.e. dik li turik kif timxi wara Ġesu’.” (Papa Franġisku).

Israel (bil-Lhudi hu nom femminili) fl-Iskrittura kien meqjuż bħala l-poplu magħżul tad-Divinita’ Rjali, poplu ta’ saċerdoti, u l-Għarusa tal-Għarus Divin. It-tlett rigali kienu jixirqu lill-poplu bħal dan, imma llum qed jiġu offruti lill-poplu ġdid t’Alla – il-poplu tas-Salta l-Ġdida, il-poplu Nisrani, i.e. kull min jaċċetta dan id-Dawl f’ħajtu.  Dan il-poplu se jkollu wkoll il-karatteristiċi tal-poplu Lhudi.  Id-deheb hu rigal xieraq għar-rejiet, l-inċens għas-saċerdoti, u l-mirra kienet il-fwieħa li bih kienet tiddandan l-Għarusa.

Ħu miegħek lit-tifel u lil ommu, u aħrab lejn l-Eġittu. Studju Bibbliku Mt 2: 13-15.19-23 - Festa tal-Familja Mqaddsa ta’ Ġesù, Marija u Ġużeppi

 

Meta telqu l-Maġi, deher anġlu tal-Mulej f’ħolma lil Ġużeppi u qallu: “Qum, ħu miegħek lit-tifel u lil ommu, u aħrab lejn l-Eġittu. Ibqa’ hemm sa ma ngħidlek jien, għax Erodi se jfittex lit-tifel biex joqtlu”. Ġużeppi qam, ħa miegħu lit-tifel u lil ommu bil-lejl u telaq lejn l-Eġittu, u baqa’ hemmhekk sal-mewt ta’ Erodi, biex hekk iseħħ dak li kien qal il-Mulej permezz tal-profeta, meta qal: “Mill-Eġittu sejjaħt lil ibni”.

Meta miet Erodi, deher l-anġlu tal-Mulej f’ħolma lil Ġużeppi fl-Eġittu u qallu: “Qum ħu miegħek lit-tifel u lil ommu, u erġa’ lura lejn l-art ta’ Iżrael, għax mietu dawk li kienu jfittxu l-ħajja tat-tifel”. Ġużeppi qam, ħa miegħu lit-tifel u lil ommu, u mar fl-art ta’ Iżrael. Imma billi sama’ li fil-Lhudija kien qiegħed isaltan Arkelaws flok Erodi missieru, baża’ jmur hemm. Fuq twissija li kellu fil-ħolm, telaq lejn l-inħawi tal-Galilija, u mar joqgħod f’belt jisimha Nażaret, biex hekk iseħħ dak li kien ingħad permezz tal-profeti, “Ikun jissejjaħ Nażri”.

Il-Kelma tal-Mulej.

Fir-rakkont ta’ dil-ġrajja, il-Vanġeli Apokrifi ħallew il-fantasija tiġri bihom. Isemmu li f’dan il-vjaġġ seħħew mirakli, iljuni li pproteġu lill-Familja mqaddsa, weraq tal-palm li miel biex it-tamal ikun milħuq, eċċ.  Jiħtieġ ngħidu li dil-ġrajja la hija ħrafa u l-anqas mhi biss fatt storiku. Hemm bżonn nikkonċentraw fuq il-messaġġ li Mattew ried iwasslilna.

Ir-Rabbini kienu jsibuha eħfef biex jgħallmu lill-poplu bir-rakkonti milli b’argumenti astratti jew Tejoloġiċi. Is-silta tal-lum hi waħda minn dawn ir-rakkonti spirata minn dak li għadda minnu l-poplu Lhudi fl-Eġittu.  Għalhekk, l-importanti hu mhux x’ġara lil Ġesu, imma min kien Ġesu, u x’kienet il-missjoni tiegħu.

“Deher anġlu tal-Mulej.” Din hi frażi komuni li tintuża fil-Bibbja biex tindika li Alla stess ried jagħmel intervent dirett biex jikkomunika x’kien il-pjan tiegħu għal ċerti nies. 

“F’ħolma…” Din hi forma oħra użata biex turi l-istss ħaġa. Alla għarraf  “f’ħolma”  x’kellha tkun il-missjoni ta’ Abram, Ġakobb u ibnu Ġużeppi (li mbagħad fisser il-ħolm tal-Farawni), u Salamun.  

Mattew ukoll juża dil-forma sitt darbiet. Is-silta tal-lum turina kemm Ġużeppi kien dispost jimxi mar-rieda t’Alla u jobdi, mhux il-ħolm tiegħu, imma l-ħolm t’Alla. 

Biex nifhmu aħjar nistgħu nużaw il-frażi “waqt it-talb” flok “f’ħolma.” Hekk, meta Ġużeppi ntebaħ bit-tqala ta’ Marija, warrab it-tradizzjoni u l-għidut, u, “waqt it-talb”, Alla għarraflu r-rieda Tiegħu. Hekk jiħtieġ nagħmlu aħna wkoll. Waqt it-talb intimu tagħna m’Alla, nitfu d-dwal li jagħmuna, u nħallu jixgħel biss id-Dawl li jurina t-triq vera. 

B’hekk ikollna l-qawwa li nwarrbu l-ħolm u l-proġetti personali tagħna, u nħaddnu bil-ferħ ir-rieda t’Alla, avolja xi drabi din tkun iebsa.  

Kull tant din tkun tgħodd għall-familja kollha: “Aqbad it-tifel u ‘l ommu u aħrab …”  Ġużeppi ma jgħidx kelma.  Jisma’ l-leħen tal-Mulej u jobdi mill-ewwel. L-istess kien għamel l-antenat tiegħu Abram, meta Alla qallu jitlaq mid-dar ta’ missieru u jmur f’art li kien għażel għalih.

Hawn naraw l-istess disponibbilta’ u fidi li Alla sab kemm f’Abram u kemm f’Ġużeppi. Fl-istess ħin naraw l-armonija perfetta li kienet issaltan fil-Familja Mqaddsa. Marija tobdi lil Ġużeppi mill-ewwel, bla tlaqlieq u bla tgergir.

Il-familja tal-lum trid tadotta din l-armonija l-aktar fi żminijiet ta’ prova. Għalhekk ikun jiħtiġilha tiskopra s-sigriet li bih tikseb din l-armonija. Dan kien li Ġużeppi u Marija kellhom punt ta’ riferiment li hu l-istess għat-tnejn li huma, i.e. l-għażliet tagħhom dejjem kienu jagħmluhom skont il-ħolm t’Alla, u kienu dejjem iħallu l-vuċi Tiegħu tmexxihom. 

Meta jinqala’ l-inkwiet fil-familji tal-lum, sikwit dan jispiċċa biex ikissirhom u jifridhom. Dan ma jiġrix lill-familja ta’ Nazaret għax kienu jiffaċċjaw il-problemi serji li ltaqgħu magħhom f’ħajjithom fid-dawl t’Alla. B’hekk it-tfixkil, flok kissirhom, aktar għaqqadhom flimkien. Hawn għandna messaġġ sabiħ lill-missirijiet. F’kull pass ta’ ħajtu, Ġużeppi qatt ma fittex l-interessi personali tiegħu.  Kull azzjoni li wettaq dejjem kienet favur l-oħrajn, u dejjem kien preżenti fis-skiet.

Issa niġu għall-messaġġ ċentrali tal-lum. Iż-żewġ xeni fis-silta tal-lum, i.e. il-ħarba lejn l-Eġittu u r-ritorn lejn Israel, jispiċċaw bi kwotazzjoni mill-Bibbja. 

Dawn juru li Ġużeppi u Marija wettqu dak li kien imħabbar fl-Iskrittura: (a) “Mill-Eġittu sejjaħt lil ibni.”   Ħosegħa jirrakkonta kif Alla rawwem il-poplu Lhudi, kif jagħmel kull  missier m’ ibnu ċkejken: żammlu idu meta telaq jimxi, mellislu ħaddejh hu u jikber, temgħu u sqieh u, meta waqa’ lsir, bagħat kemm felaħ mezzi biex jeħilsu u jwasslu sa l-art imwiegħda. Imma meta dan l-iben (Israel) wasal s’hawn, kien tassew ħieles?

Illum Mattew iwieġeb “Le.” Dan għax Erodi u rejiet oħra bħalu, minn żmien għal żmien, ħakmu b’tirannija. Kawża t’hekk, illum qegħdin naraw familja taħrab, mhux mill-qilla tal-Eġittu, imma ta’ Israel.  Illum ukoll insibu artijiet ta’ skjavitu’ fejn il-mexxejja jħaddnu ġustizzja skont il-kriterji egoisti umani u mhux Divini. Għalhekk Mattew jikkwota ‘l Ħosegħa biex juri li Ġesu ġie biex jeħlisna mhux mill-jasar materjali imma dak spiritwali, u mir-regħba tal-qawwija li, b’ċerti liġijiet favur tagħhom, jikkontrollaw il-finanzi, jipproduċu armi u jaħtfu l-ġid. B’hekk jikkawżaw gwerer u faqar.  Imma mhux dawn biss iġibu l-iskjavitu’.

Hemm l-idoli li noħolqu aħna u li favur tagħhom aħna nagħmlu l-għażliet tagħna. Dawn huma l-passjonijiet, il-pjaċir, il-flus, is-suċċess ‘akkost ta’ kollox’, eċċ. Dawn jordnaw x’għandna nagħmlu tant li jkollna nilagħbu mal-kuxjenza, nagħmlu kompromessi, nigdbu jekk mhux inkunu vjolenti wkoll. Jekk ma naħarbux minn dawn l-idolu ma nistgħux ngħixu ta’ vera umani.  Mattew għalhekk jgħidilna llum li, f’nofs dawn il-forom ta’ skjavitu’, daħal l-Iben t’Alla biex joħroġna minnhom. Dan hu l-Mose ġdid li se jwassalna fl-art ħielsa. 

(b) “Ikun jissejjaħ Nażri.” L-isem ‘Nazaret’ aktarx ġej mill-kelma ‘Nezer’ li tfisser rimja, i.e. zokk li se jwarrad u jagħti l-frott. Nistgħu nqabblu l-inħawi ta’ Nazaret ma’ fjura: fiċ-ċentru nsibu  r-raħal ċkejken ta’ Nazaret, u l-petali jiffurmaw l-għoljiet ta’ madwarha. Peress li dil-frażi (“Ikun jissejjaħ Nażri”) ma nsibuhiex fil-Bibbija, Mattew żgur qed jirreferi għall-profezija ta’ Isaija: “Miz-zokk kważi mejjet tad-dinastija ta’ David għad toħroġ fergħa  miz-zokk ta’ Ġesse, għad tinbet rimja minn għeruqu..”  (11, 1).  Dan il-fjur se jagħti bidu għas-Saltna li ma tispiċċa qatt.

Ħafna m’għadhomx jużaw il-kelma ‘Putattiv.” Dan għaliex, għalkemm Ġużeppi ma kienx il-missier bijoloġiku ta’ Ġesu, fuq din l-art kien missieru għax hu rabbieh ma’ Marija biex minn tifel isir raġel. Hu rawmu fid-drawwiet u l-valuri li jagħmlu raġel Lhudi: l-imħabba għall-oħrajn, l-onesta’, l-attenzjoni għall-foqra u r-romol, stmerrija għal kull forma ta’ ipokresija, eċċ.  Dawn il-valuri Ġesu ħadhom minn għand Ġużeppi u Marija li għażilhom Alla għax kien jaf  li se jgħaddu lil Ġesu ix-xewqat Divini Tiegħu.

Ġesù jitwieled minn Marija l-għarusa ta’ Ġużeppi, bin David. Studju Bibbliku Mt 1, 18-24 - Ir-Raba’ Ħadd tal-Avvent

 

It-tnissil ta’ Ġesù l-Messija sar hekk: ommu Marija, wara li tgħarrset ma’ Ġużeppi, qabel ma marru joqogħdu flimkien, saret omm bil-ħidma tal-Ispirtu s-Santu. Żewġha Ġużeppi, li kien raġel ġust u ma riedx ixandarha quddiem kulħadd, għamel il-ħsieb li jibgħatha bil-moħbi tan-nies. Meta kien għadu qiegħed jaħsibha, deherlu anġlu tal-Mulej fil-ħolm u qallu: “Ġużeppi, bin David, xejn la tibża’ tieħu għandek lil martek Marija, għax dak li tnissel fiha ġej mill-Ispirtu s-Santu. Hi se jkollha iben, u inti ssemmih Ġesù, għax hu jsalva l-poplu tiegħu minn dnubiethom”. Dan kollu ġara biex iseħħ dak li kien qal il-Mulej permezz tal-profeta, meta qal: “Ara, ix-xebba tnissel u jkollha iben, u jsemmuh Għimmanu-El”, li bi lsienna jfisser “Alla magħna”. Ġużeppi, meta qam, għamel kif ordnalu l-anġlu tal-Mulej, u ħa lil martu għandu.

Il-Kelma tal-Mulej

Ir-rakkont tat-twelid ta’ Ġesu’ skond Mattew hu differenti minn ta’ Luqa. It-tnejn m’għandniex neħduhom biss bħala rapporti ta’ ġrajjiet storiċi minn ġurnalisti, imma nfittxu l-messaġġ ċentrali. 

Għal ħafna snin, Israel kien jistenna l-Messija; u meta kien jinqala’ xi għawġ, kienu jippretendu l-Messija jiġi u jidħol għalihom.

Il-Messija    (a) għas-Sadduċej kellu jżomm l-ordni

                    (b) għall-Fariżej kellu josserva t-Torah

                             (c) għall-Esseni kellu jmexxi l-ġlieda ta’ ulied id-dawl kontra ulied id-                        dlam

                    (e) għaz-zeloti kellu jkeċċi r-Rumani minn pajjiżhom.

Ħadd ma basar li l-Messija se jiġi mill-Galileja, art nofsha pagana, b’Lhud mhux totalment puri. Aħseb u ara kemm stennew Messija li jispiċċa fuq salib.  Għalhekk Mattew jafferma li “Ġesu’ Kristu hu tabilħaqq il-Messija.  Tistennewx ieħor.”  

Dak iż-żmien l-għarajjes kienu jidħlu taħt tinda (ħubba) u jiffirmaw il-kuntratt taż-żwieġ. L-għarus jgħatti ras l-għarusa bil-velu tiegħu tat-talb (talitt) u jgħid:  “Issa inti marti”.  U hi twieġeb: “Issa inti żewġi.”  Iżda kienu jistennew sena biex imorru joqgħodu flimkien. 

Kienu jkunu żgħar – hi bejn 12 u 14-il sena u hu bejn 15 u 16.  Ikollom bżonn jimmaturaw ftit. Marija qatt ma għamlet vot tal-kastita, kif ġieli qalu xi wħud. Kien f’din is-sena li Marija saret omm bil-ħidma tal-Ispirtu s-Santu. 

Għalkemm dan huwa l-misteru tal-Inkarnazzjoni, hemm bżonn nifhmu li din “il-ħidma” m’hijiex is-sostitut maskil ta’ tnissil uman kwalunkwe.  Hija l-Qawwa Krejattiva u Divina minn Spirtu s-Santu. (It-tejoloġi jgħidu ‘minn’ mhux ‘tal-‘).  Il-messaġġ qawwi hawn hu li Ġesu’ ma kienx biss uman imma Divin fl-istess ħin.

Ġużeppi kien ġust – allura qatt m’għaddielu minn rasu li Marija naqset mill-fedelta’. Jaf li ġara xi ħaġa imma ma setax jispjegaha.  Tħawwad u ma kienx jaf x’se jaqbad jagħmel. Iddeċieda li jħalli lil Marija fil-liberta’, biex iżomm kollox fil-kwiet, jevita t-tpaċpiċ fil-vojt, l-għagħa li jġib il-konfużjoni u jagħmel minn Marija spettaklu pubbliku.  

Għal-Lhud, ġust kien wieħed li josserva t-Torah. Skond din il-liġi, Ġużeppi kellu d-dmir li jirraporta din l-infedelta’.  Ġużeppi jagħżel li ma jimxix ma’ dil-liġi għax immexxi minn ġustizzja oħra: dik tal-imħabba – din l-istess ġustizzja li aktar tard se jxandar Ġesu’, li hi aqwa mill-ittra tal-liġi.

Ġesu’ se jkun magħruf bħala iben Ġużeppi. Aħna ngħidu putattiv, i.e. ma kienx il-missier bijoloġiku ta’ Ġesu’. Imma, raġel li jrabbi tifel u jrawmu fil-valuri tal-familja, rispett, imħabba tal-proxxmu, eċċ, xorta jistħoqqlu t-titlu ta’ missier. 

F’Ġużeppi, Ġesu’ kien jara mudell ta’ kif ikun raġel tal-affari tiegħu, bħal dak il-missier kif kellna ħafna minna.  F’din il-persuna aħna (u Ġesu bħalna) rajna ir-rifless tal-Missier Etern.  Ġużeppi ġie msejjaħ mis-sema għax żgur kien l-aħjar bniedem biex jaqdi dan ir-rwol. 

Il-Mulej ma ħalliehx waħdu lil Ġużeppi.  Irrivelalu x’kien ġara – din opra qaddisa.  Kif irrivelalu dan ma nafux. Peress li dak iż-żmien il-bniedem kien iħoss li hemm baħar jaqsam bejnu u bejn Alla, l-awturi kienu jużaw il-forma ta’ anġlu (messaġġier) mibgħut minn Alla, jew inkella f’ħolma: din hi forma letterrarja (metafora) li tfisser rivelazzjoni tar-rieda t’Alla (e.g. Ġużeppi fl-Eġittu, Salamun meta talab l-għerf, Ġużeppi biex jaħrab minn Erodi, eċċ).

Ġużeppi, li f’ħajtu dejjem fittex biex jogħġob lil Alla, issa jaf x’għandu jagħmel: ibaxxi rasu għar-rieda t’Alla u jieħu lil Marija għandu mingħajr ma jlissen kelma oħra.  

Meta ngħidu il-biża’ t’Alla din hi: li tbaxxi rasek u taċċetta r-rieda t’Alla li kull tant tkun iebsa u kull tant xi ftit tal-biża’.  

Bl-Ebrajk, “Jexa” tfisser “issalva”.  L-isem “Ġesu’” ġej minn Jeħuxuha  jew Joxwa (Ġożwe).  Kien isem popolari għax il-Lhud kienu jistennew il-Messija li se jsalvahom mill-għedewwa umani tagħhom.  Imma Ġesu’ Kristu ġie biex isalvana minn dawk li jwaqqgħuna fid-dnub u jippruvaw joqtlulna l-ħajja tal-Fidi.  Fosthom hemm ukoll il-passjonijiet, il-vizzji tagħna, eċċ.  U aħna llum  mill-liema għedewwa  qed nistennew li Ġesu’ jsalvana? 

Ġesu jrid isalvana fi tmiem ħajjitna imma jrid jibda mill-lum, għax  l-“Immanuel” tfisser “Alla magħna llum.”  Għalhekk Ġesu’ sar bniedem – biex ikun magħna, jibqa’ magħna u jqarribna  lejn il-Missier.

Inti huwa dak li għandu jiġi, jew se nistennew lil ħaddieħor? Studju Bibbliku Mt 11:2-11 - Tielet Ħadd tal-Avvent

 

F’dak iż-żmien, Ġwanni, li kien fil-ħabs, sama’ bl-għemejjel tal-Messija, u bagħat għandu tnejn mid-dixxipli tiegħu u qallu: “Inti huwa dak li għandu jiġi, jew nistennew lil ħaddieħor?”.

Ġesù wieġeb u qalilhom: “Morru agħtu lil Ġwanni l-aħbar ta’ dak li qegħdin tisimgħu u taraw: l-għomja jaraw, iz-zopop jimxu, il-lebbrużi jfiqu, it-torox jisimgħu, il-mejtin iqumu, l-Evanġelju jixxandar lill-foqra. Hieni hu min ma jitfixkilx minħabba fija”.

Meta dawk telqu, Ġesù qabad ikellem lin-nies fuq Ġwanni: “Xi ħriġtu taraw fid-deżert? Qasba tixxejjer mar-riħ? Xi ħriġtu taraw? Raġel liebes fin? Dawk li jilbsu fin fil-palazzi tas-slaten issibhom. Mela xi ħriġtu taraw? Profeta? Iva, ngħidilkom, anzi xi ħaġa iżjed minn profeta. Dan hu li fuqu hemm miktub: ‘Ara, jiena nibgħat qablek il-ħabbâr tiegħi biex iħejji triqtek quddiemek’. Tassew, ngħidilkom, li fost ulied in-nisa ħadd ma qam akbar minn Ġwanni l-Battista. U b’danakollu l-iżgħar wieħed fis-Saltna tas-Smewwiet hu akbar minnu”.

Il-Kelma tal-Mulej.

Fil-Qari tal-llum naraw lil Ġwanni priġunier fil-fortizza Makeronte ta’ Erodi, li kienet fuq quċċata ta’ muntanja lil hinn mill-Baħar Mejjet. 

F’din il-fortizza kien hemm is-sala fejn żifnet Salome u talbet ras Ġwanni.  Erodja riedet toqtol lil Ġwanni għax kien perikoluż u n-nies kienu jżommu miegħu meta jixliha li kienet qed tiddradixxi lil żewġha.

Erodi jarresta lil Ġwanni kemm għax kien qed isir popolari wisq u kemm biex jipproteġih minn Erodja, u jżommu taħt għajnejh.  Erodi kien joqgħod jisimgħu u kien jittrattah tajjeb.  Kien iħalli d-dixxipli tiegħu jiġu jarawh.  Dawn kienu jtarrfulu x’qed jgħid u x’qed jagħmel Ġesu’.  

Xi ftit jew wisq Ġwanni kien imdakkar mill-ideja antika tal-Messija, sa minn ċkunitu. Sema’ li Ġesu’ mhux talli ma jikkundannax lill-midinbin, imma li jmur jiekol magħhom. Kien ukoll ħabib tal-pubblikani.  Mhux ta’ b’xejn li daħallu dubju fuq Ġesu’.  

Barra minn hekk kien jaf Is. 61: “L-Ispirtu tal-Mulej fuqi …. nagħti l-ħelsien lill-ħabsin”.  Meta se jiġi biex jeħles lili? Mela jibgħat lid-dixxipli jsaqsu ‘l Ġesu’: “Int li kellek tiġi jew nistennew ieħor?  Għaliex m’intix aħrax mal-midinbin?  Dawn mhux għall-infern?  Titkellem biss fuq l-imħabba u l-maħfra.  Messija bħal dan qed jgħaġġeb lil kulħadd, u forsi mhux ġej mis-sema.”  Il-kontra: Messija li ma jgħaġġibx mhux awtentiku.    

Ġesu’ ma jirrabjax.  Ma jgħidx lil Ġwanni: “Meta ġejt fil-Ġordan int għaraftni bħala l-Ħaruf t’Alla.  Issa x’ġara?”  Le. L-anqas ma jgħid hekk lilna meta jkollna xi dubji fuq il-Fidi.  Dawn jgħinuna naħsbu, insaqsu, nitolbu parir u nitolbu iżjed.  Bla dubji ta’ xejn fuq il-fidi, ikollna ċertezza assoluta.  Din tista’ twassalna għall-fanatiżmu.  Meta nkunu ċerti, aktarx ikun ifisser li qed ninterpretaw xi jfisser Messija skond il-fantasija u l-kriterji tagħna biss.

Ġesu’ jgħid lid-dixxipli: “Morru għidu lil Ġwanni dawn is-7 sinjali li juru li l-Messija wasal tabilħaqq.  Fejn jasal il-Messija jinbidel kollox,  jibda ordni ġdid mhux bir-raġunar biss imma bil-fatti.  Aħna ltqajna mal-Messija u nbdilna bil-fatti, jew bil-paroli u r-raġunar biss?

L-għomja – dawk li tilfu l-orjentament, jimxu mal-kurrent u ma jafux fejn se jispiċċaw.  Meta jiltaqgħu mad-dawl ta’ Kristu jibdew jaraw biex jgħixu l-ħajja tal-fidi.

It-torox – dawk li ma jisimgħu lil ħadd ħlief il-vuċi tal-egoiżmu u l-passjonijiet tagħhom. Kif jisimgħu u jaċċettaw il-vanġelu, jibdew il-mixja tal-ħajja awtentika.

Iz-zopop – dawn imxekklin fil-mixja tal-ħajja b’ħafna skużi u nganni. Sa jidħku bihom infushom.  Il-vanġelu jgħinhom jaqbdu t-triq it-tajba b’pass regolari.

L-imġiddmin – dawk li jistħu minnhom infushom għax koroh.  Il-ġdiem huwa simbolu tad-dnub.  Il-midinbin kbar (qattiela, il-vjolenti, eċċ) iħarsu lejhom bl-ikrah, jiskartawhom u jobgħoduhom.  Kif iħaddnu l-vanġelu ifiequ u tmurilhom il-kruha.  Jibdew jiddu bil-ħajja l-ġdida tas-Saltna t’Alla.

Il-mejtin – mhux tal-oqbra imma dawk li rrifjutaw il-Kelma t’Alla.  La darba jilqgħuha f’qalbhom u f’moħħhom, jirxuxtaw.

Il-fqar – dawk irrifjutati minn kulħadd, l-iskart tas-soċjeta.  Dawn se jirċievu l-Aħbar it-Tajba – li Alla jħobbhom.

Qasba tixxejjer mar-riħ – dak li jġib ħafna skużi u jdur bħall-pinnur,  p.e. “għax iż-żminijiet inbidlu.”   Ċertu tagħlim ma jinbidel qatt.

Aħna rridu nieħdu dawn is-sinjali bħala prova li s-Saltna t’Alla bdiet tassew u qiegħda f’nofsna.  “Hieni hu min ma jitfixkilx imħabba fija.”  Min jibqa’ bl-ideja antika ta’ Alla ġust, aħrax, vendikattiv, eċċ se jiskandalizza ruħu meta jara ‘l Alla jaħfer lil min qatel lil Ibnu, lill-ħalliel it-tajjeb, eċċ. 

“IL-ĠUSTIZZJA T’ALLA HIJA ĦANINA.  IL-ĦNIENA T’ALLA HIJA  ĠUSTA.” (Papa Franġisku – f’għeluq is-sena tal-Ħniena).

Indmu għax is-Saltna tas-Smewwiet waslet. Studju Bibbliku Mt 3:1-12 - It-Tieni Ħadd tal-Avvent Sena A

 

F’dawk il-jiem, deher Ġwanni l-Battista jipprietka fid-deżert tal-Lhudija u jgħid: “Indmu, għax is-saltna tas-smewwiet waslet”. Għax għalih kien ingħad permezz tal-profeta Iżaija, meta qal: “Leħen ta’ wieħed jgħajjat fid-deżert: Ħejju t-triq tal-Mulej, iddrittaw il-mogħdijiet tiegħu”.

Dan Ġwanni kellu fuqu libsa tax-xagħar tal-ġemel, bi ħżiem tal-ġild madwar qaddu, u l-ikel tiegħu kien ġradijiet u għasel selvaġġ. U kienet tmur għandu Ġerusalemm u l-Lhudija kollha u l-inħawi kollha ta’ madwar il-Ġordan, u kienu jitgħammdu minnu fix-xmara Ġordan huma u jistqarru dnubiethom.

Kif ra bosta mill-Fariżej u mis-Sadduċej ġejjin għall-magħmudija tiegħu, qalilhom: “Ja nisel il-lifgħat, min uriekom kif għandkom taħarbu mill-korla li ġejja? Agħmlu mela frott xieraq tal-indiema, u taħsbux li tistgħu tgħidu fikom infuskom: ‘Għandna b’missier lil Abraham’. Ngħidilkom li Alla, minn dan l-istess ġebel, jista’ jqajjem ulied lil Abraham. Il-mannara ġa tressqet ma’ għerq is-siġra; u għalhekk, kull siġra li ma tagħmilx frott tajjeb titqaċċat u tinxteħet fin-nar.

Jien, ngħid għalija, ngħammidkom bl-ilma għall-indiema; imma min ġej warajja hu aqwa minni, u jien ma jistħoqqlix inġorr il-qorq tiegħu. Hu jgħammidkom bl-Ispirtu s-Santu u n-nar. Il-midra qiegħda f’idu, biex iderri l-qiegħa tiegħu u jiġbor il-qamħ fil-maħżen, imma t-tiben jaħarqu b’nar li ma jintefiex”.

Il-Kelma tal-Mulej.

Mill-Vanġeli u minn xi storiċi nafu li Ġwanni l-Battista kien raġel tajjeb, iħajjar lil Lhud biex jgħixu ħajja sewwa, ikunu ġusti ma’ kulħadd u jissottomettu ruħhom għal Alla. Kien jgħammed mhux bħala xi rit maġiku imma bħala espressjoni ta’ bidla fil-qalb u fil-moħħ.  Ġwanni ma jagħżilx il-belt imma d-deżert – il-post fejn Alla mexxa l-poplu tiegħu għal 40 sena biex jedukah.  40 sena=ħajja ta’ bniedem,  ġenerazzjoni sħiħa.  Ġwanni jistieden lil Lhud biex jiġu fid-deżert biex jerġgħu jiskopru t-tagħlim li Alla għaddielu hemmhekk.

Fid-deżert (a) hemm il-kwiet fejn wieħed jista’ jidħol daħla fih innifsu u jirrifletti fuq x’inhu l-iktar importanti fil-ħajja.  F’dan l-Avvent, Ġwanni jistieden lilna wkoll biex nieqfu ftit mill-ġenn tal-ħajja u nsibu ħin għal ftit silenzju biex, wara li nkunu rriflettejna fuq il-Kelma t’Alla, naċċettawha bil-qalb;   

(b) issib dak li hu neċessarju biss.  Il-ħwejjeġ żejda li għandna, jtaqqluna u jfixkluna milli nitgħallmu l-lezzjonijiet li Alla għadda lil Lhud fid-deżert, u b’hekk ma nkunux nistgħu ngħixu ħajja awtentika;   

(ċ)  m’hemmx wieħed aqwa mill-ieħor; kulħadd indaqs u fl-istess livell.  Ma tistax takkumula ġid għax l-art li timxi fuqha tkun tiegħek għal ftit ħin.  Fid-deżert ma tistax tieqaf  ħafna. Trid tibqa’ miexi lejn it-tmiem tal-vjaġġ.  Mela, l-art li tirfes illum, għada se tkun ta’ ħaddieħor.  Mela, biex nieħdu l-frott ta’ dan l-Avvent irridu nagħmlu dan il-vjaġġ spiritwalment.  Hekk biss inkunu nistgħu nilqgħu sew f’qalbna lil Ġesu Tarbija;   

(d) ma tistax timxi waħdek għax tintilef.  Trid timxi id f’id mal-membri l-oħra tal-kommunita.

Ġwanni jgħidilna:  “Indmu!” = inbidlu, ikkonvertu.  Mhux għal xi nuqqas jew xi dnub venjal, imma wkoll irridu nbiddlu l-mod kif naħsbu.

“Is-Saltna tas-Smewwiet waslet, qiegħda viċin”: mhux ġimgħa jew xahar ieħor imma ISSA.  Kulma trid, tiftaħ għajnejk sew u tmissha b’idejk.  Titlef  l-ebda opportunita’ biex tħaddan din is-Saltna ġdida billi tħobb kull ħin u kull mument.  

Ġwanni mpinġi bħall-profeti ta’ qablu, x’jilbes u x’jiekol.  Kien jgħix ħajja iebsa, jikkuntenta biss b’dak li hu neċessarju.  Jikkundanna l-ħajja ta’ xalar u ħela kemm fi żmienu u wkoll fi żmienna.  

Kulħadd kien imur ifittxu.  Xi wħud ħarġu mill-Ġudeja, li għalihom kienet l-art tal-liberta’ u kienet biżżejjed biex jirrejalizzaw ħajjithom (fulfilment).  Ġwanni jikkoreġihom: “Li tagħmilkom tassew liberi hi s-saltna l-ġdida, is-saltna ta’ Kristu, dak  li jien qed nindikalkom li hu l-veru Messija.”   

Ix-xmara Ġordan ma kellha ebda mportanza ħlief li tifred l-art tal-iskjavitu’ mill-art ħielsa.  

Il-poplu Lhudi taħt Ġożwe’ kien temm l-iskjavitu tiegħu billi qasam din ix-xmara.  Ġwanni hawn iħajjar lill-Lhud: “Erġgħu ejjew fix-xmara għax għadkom skjavi tal-passjonijiet, vjolenzi, korruzzjoni, eċċ.  Meta tinħaslu minn dawn tkunu tassew ħielsa.”  

Jekk aħna nagħmlu hekk ukoll inkunu nistgħu nilqgħu lill-Messija.  Forsi mhux skjavi tal-passjonijiet u vjolenzi, imma għandu mnejn dħalna f’rutina reliġjuża, bqajna naħsbuha kif konna nagħmlu dari, bqajna b’dak li tgħallimna fil-Mużew u ma mmaturajna xejn.  

F’dan l-Avvent ejjew ninqalgħu minn dal-istaġnar u nagħtu spinta ġdida u friska lill-ħajja spiritwali tagħna imnebbħin mill-Kelma t’Alla, l-Aħbar (ħaġa ġdida) it-Tajba.  Ejjew ma nikkuntentawx  bil-ftit – quddiesa, rużarju u daqshekk.  Ħa nħallu din l-iskjavitu, din ir-rabta tagħna mal-passat, biex niftħu widnejna għal-leħen tal-Messija li ġej biex iġeddidilna l-mod kif naħsbu fuq Alla u fuq kif qed ngħixu.  

J’Alla jkollna l-umilta’ u l-kuraġġ li nammettu li għandna bżonn inbiddlu  din il-mentalita’ antika, biex naraw dawl ġdid li se jagħmilna tassew ferħanin.  U meta ningħataw dan id-dawl, ara li ma ngħalqux għajnejna għalih.

“In-nies stqarrew dnubiethom”.  Jekk aħna se nkomplu niskużaw ruħna tan-nuqqasijiet tagħna u ngħattu x-xemx bl-għarbiel, se nibqgħu skjavi.  

Il-Fariżej u s-Sadduċej kurjużi biex jaraw għala Ġwanni qed jiġbed tant nies. Ħasbu li se jfaħħarhom tal-ħajja tajba li kienu qed jgħixu.  

Dawn jirrapreżentaw in-nies tal-lum li ma jridux ikollom x’jaqsu mas-saltna l-ġdida u mal-Aħbar  Tajba li se tibda mal-miġja ta’ Kristu.  Ma jafdawx il-ħwejjeġ ġodda ta’ din l-Aħbar imma jħallu l-istatus quo, kollox kif inhu. Dawn jistgħu jkunu pagani bil-materjaliżmu tagħhom jew Insara effettwati mill-ħmira tal-Fariżej.  Ġwanni jsejħilhom lifgħat.  Javżahom li ġej in-nar tal-imħabba t’Alla li se jeqred id-dinja antika.  

Il-Fariżej u s-Sadduċej (anki ta’ żmienna) se jiqfulu dan in-nar billi jiġġustifikaw il-pożizzjoni tagħhom.  Se jxerrdu u għadhom ixerrdu l-velenu tat-tagħlim qarrieq tagħhom.  Ġwanni jwissina kontra  dir-razza ta’ lifgħat, dal-velenu u l-ħmira tal-Fariżej.  

“Kif se taħarbu mill-korla li ġejja?”  Dil-korla ta’ Alla mhix ħlief l-imħabba immensa t’Alla li, meta jara ‘l uliedu fil-periklu, jinvolvi  ruħu mhux jibqa’ passiv.  Jindirizza n-nar fuq il-velenu mhux fuq il-persuni li jkunu qed ixerrduh.  Bin-nar ikun jixtieq isaffi lil dawn in-nies biex ikun jista’ jsalvahom.

“Agħmlu frott xieraq ta’ ndiema. Il-fatt li Abraham hu missierkom, mhux se jiġġustifikakhom. Tridu temmnu u timxu fuq l-eżempju tiegħu u tal-profeti l-oħra.”  

Anki llum għandna profeti li jwasslulna l-messaġġi mis-sema, biex nikkonvertu u nibdew ngħixu l-Ġenna minn issa. “Ġa riġlejna qegħdin fi bwiebek, Ġerusalemm.” (Salm 121). 

Il-mannara hija l-Kelma t’Alla li tinfed il-qlub biex taqla’ l-ħaxix ħażin li jkun rabba’ l-għeruq hemm.  

Dal-ħaxix ħażin u mhux il-persuna li jrid jinxteħet fin-nar. 

Ir-riħ fil-midra wkoll huwa l-Kelma, li ttajjar minn ġo nofsna l-fama, l-egoiżmu, s-suppervja, eċċ u tħalli l-essenzjal, i.e. il-qamħa li tikber bla xkiel biex tagħti l-frott. 

“Jien ngħammed bl-ilma, imma issa ġej wieħed li se jgħaddasna fl-Ispirtu Qaddis, Spirtu Ġdid, mimli bil-qawwa t’Alla li hi l-istess Imħabba, li se jkeċċi minn ġo fina l-ispirti ħżiena biex inkunu nistgħu nipparteċipaw minn issa fil-Ħajja Divina, u ngħixu skond ir-Rieda t’Alla, i.e. li nħobbu kif iħobb il-Missier Etern.” 

  

“S. Ġwann Battista kien allerġiku għall-ipokrisija!” (Papa Franġisku: 4/12/22)

Ishru biex tkunu lesti. Studju Bibbliku Mt 24:37-44 - L-Ewwel Ħadd tal-Avvent Sena A

F’dak iż-żmien, Ġesù qal lid-dixxipli tiegħu: “Bħal fi żmien Noè, hekk tkun il-miġja ta’ Bin il-bniedem. Għax kif fiż-żmien ta’ qabel id-dilluvju kienu jieklu u jixorbu, jiżżewġu u jżewġu sa dakinhar li Noè daħal fl-arka, u b’xejn ma ntebħu sa ma wasal id-dilluvju u ġarr lil kulħadd, hekk tkun il-miġja ta’ Bin il-bniedem. Imbagħad tnejn ikunu fl-għalqa: wieħed jittieħed u l-ieħor jitħalla; żewġ nisa jkunu jitħnu flimkien: waħda tittieħed u l-oħra titħalla.

Ishru, mela, għax ma tafuhx il-jum li fih jiġi Sidkom. Kunu afu dan, li kieku sid id-dar kellu jkun jaf f’liema sahra tal-lejl se jiġi l-ħalliel, kien jishar u ma jħallix min jinfidlu l-ħitan ta’ daru. Mela kunu lesti intom ukoll, għax qatt ma tistgħu tobsru s-siegħa li fiha jiġi Bin il-bniedem”.

Il-Kelma tal-Mulej.

 

Id-dixxipli jistiednu ‘l Ġesu jammira t-tempju.  Għalihom kien ifisser stabbilta,  għax Israel kellu miegħu lil Alla.  Kien itihom sens ta’ sigurta’ għax din kienet ir-reliġjon tagħhom u ma kellu jinbidel xejn mir-relazzjoni li kellhom m’Alla, u l-mod kif jagħmlu ċ-ċerimonji.  Basta wieħed josserva t-Torah (il-ktieb tal-liġi). 

Għalhekk Ġerusalem u t-Tempju ma kinux se jiġġarrfu għax kien hemm Alla jgħammar hemm.  Ġesu jħabbar il-waqgħa tat-Tempju, it-tmiem tad-dinja antika u l-bidu ta’ dinja ġdida.  

F’dan il-Ħadd il-Knisja tfakkarna fil-miġja ta’ Kristu u t-tnedija tal-era l-ġdida.  Il-Lhud ma kinux attenti, weħlu fid-dinja antika, u ma aċċettawx lil Ġesu u s-Saltna ġdida tiegħu.  X’inhu r-riżultat ta’ dawn u ta’ min jagħmel bħalhom?  Rovina.  

Jekk ma niftħux qalbna u moħħna għas-saltna ta’ Kristu, hemm rovina lesta għalina. Mela mportanti li nilqgħu l-messaġġ tal-Vanġelu tal-lum fejn Ġesu joffrilna 3 tliet eżempji:

Danjel (kap 7) iħabbar li kellu jiġi Bin il-Bniedem li jbiddel iż-żmien fejn il-bnedmin kienu qed jgħixu bħal annimali selvaġġi, fi żmien ta’ renju awtentiku, aktar uman u ħanin. Il-Parousia kienet viżta ta’ xi re f’pajjiż biex jagħmel l-affarijiet aħjar u jaqdi l-ħtiġijiet tan-nies tal-post: jirranġalhom it-toroq,  it-tempji, eċċ.  

Ġesu jħabbar li l-Parousia tiegħu kienet waslet fil-qrib, i.e. se titwettaq it-tħabbira ta’ Danjel.  Għalhekk isemmi ż-żmien ta’ Noe fejn in-nies kienu jġibu ruħhom agħar minn bhejjem selvaġġi bi ħruxija u vjolenza kbira. 

Kien hemm bżonn li dinja bħal din tar-renju l-antik tispiċċa biex tibda oħra aktar umana. Għalhekk il-Ġenesi jissellef fatt mill-pjanura tal-Mesopatamja li spiss kienet tegħreq meta x-xmajjar Tigris u Euphrates kienu jfuru b’xita qawwija.  

Ma jfissirx li Alla veru għarraq lin-nies, imma qed iwasslilhom messaġġ li ma jaċċettax din l-imġieba. Mela  jridu jaqbdu din l-imġieba ħażina, jgħarrquha u jwaddbuha ‘l barra minnhom, ħa jagħmlu post għal imġieba li togħġob ‘l Alla.   Alla qatt mhu se jiżvoga r-rabja tiegħu fuq il-bniedem. 

Mela permezz tal-awtur tal-Ġenesi, ikompli jgħid lill-bniedem kliem li jgħodd ukoll għal-bniedem tal-lum:  “Jekk tibqa’ tgħix ħajja kattiva,  se tintilef.  Oqogħd attent.  Ma tistgħax tgħix il-ħajja bijoloġika biss – tiekol, torqod, tiżżewweġ, eċċ.  Jekk tagħmel hekk biss mhu se jiswielek xejn.  Trid ukoll tiftaħ qalbek għall-ordni l-ġdid li nieżel mis-sema. Trid tgħix ħajja aktar  umana, tieħu ħsieb il-proxxmu, hu min hu.  Il-Kelma t’Alla tagħti sens lill-ħajja anki dik bijoloġika, li hija mportanti wkoll, imma mhux waħedha biss.

Ġesu jsemmi l-familja ta’ Noe li kienu jgħixu ħajja differenti.  Għalhekk jidħlu fl-arka biex jipproteġu ruħhom mill-influwenza tad-dinja l-antika.  Kienu attenti għall-Kelma t’Alla u qalbhom kienet ħebrithom li se jqum ordni ġdid u għalhekk kienu qed jippreparaw ruħhom biex jaċċettawh, għax kien ġej minn Alla.  

Kemm hawn nies illum li qed jgħixu ħajja materjali biss?  Mhux qed ngħidu li dawn (u n-nies ta’ żmien Noe) se jmorru l-infern u l-oħrajn se jmorru l-Ġenna. Le. Qed ngħidu li dawn se jgħixu ħajja bla sens, fil-waqt li l-oħrajn se jgħixuha minn issa fil-milja kollha tagħha. Li tikkuntenta lilek innifsek billi jkollok saħħtek, tgħix fit-tul, bla problemi ta’ flus, hi ħaġa tajba. Imma dawn mhumiex l-aktar  ħwejjeġ importanti u mhumiex kollox. Jonqsok lil Alla u l-Kelma tiegħu biex jagħtu sens għall-bqija tal-ħwejjeġ l-oħra.  

Noe u l-familja tiegħu kienu puri, għax min dejjem joqgħod attent għall-ħwejjeġ t’Alla, huwa pur.  L-Avvent jistieden anki lilna biex nishru (i.e. noqogħdu attenti) u b’hekk nippreparaw ruħna sewwa għall-miġja ta’ Ġesu.

Ix-xogħol u l-karriera nistgħu nħarsu lejhom jew bħala assolut jew bħala doni mogħtija lilna minn Alla u li jiffurmaw parti mill-pjan Divin tiegħu.  Tal-ewwel jista’ jkissrilna ħajjitna (e.g. workoholic) u tista’ twassalna għall-idolatrija: ix-xogħol jew karriera isiru alla għalina. E.g. sid jista’ jmexxi ħanut billi jisraq u jinganna kemm jiflaħ;  jew jista’ jimxi skond il-prinċipji tal-Evanġelu u jgħin fejn jista’ lil min hu batut.  Wieħed jista’ juża l-karriera biex jirfes fuq l-oħrajn biex jilħaq kemm jista’ ‘l fuq; jew jista’ jeħodha bħala vokazzjoni biex l-ewwel ifittex il-ġid tal-oħrajn. 

“Wieħed jittieħed (għax tad-dinja l-ġdida) u l-ieħor jitħalla” fid-dinja l-antika. Ikompli Ġesu: “Mela attenti għall-bidu ta’ din is-saltna ġdida, għax se tasal bla ma tkunu qed tistennewha, bħall-ħalliel.”  Mhux Alla huwa l-ħalliel li se joħdilna l-ġid materjali tagħna jew il-karriera,  iżda ħalliel hu dak li l-ġid materjali u l-istess ħajja tiegħu ma jużahomx skond il-prinċipji tal-Vanġelu u għall-akbar glorja t’Alla.

Ġesù, ftakar fija meta tidħol fis-Saltna tiegħek. Studju Bibbliku Lq 23:35-43 - Sidna Ġesù Kristu Sultan tal-Ħolqien Kollu

 

F’dak iż-żmien, wara li sallbu lil Ġesù, il-poplu waqaf hemm iħares, waqt li l-kapijiet bdew jiddieħku b’Ġesù u jgħidu: “Salva lil oħrajn; ħa jsalva lilu nnifsu jekk dan hu l-Messija, il-Maħtur ta’ Alla!”. Is-suldati wkoll bdew jgħadduh biż-żmien; u resqu lejh, newlulu nbid qares u qalulu: “Jekk inti s-sultan tal-Lhud, salva lilek innifsek”. Fuq rasu kien hemm ukoll kitba li kienet tgħid: “Dan huwa s-sultan tal-Lhud”.

Wieħed mill-ħatjin li kienu msallbin miegħu beda jgħajru u jgħidlu: “Int m’intix il-Messija? Salva lilek innifsek u lilna!”. Imma qabeż l-ieħor, ċanfru u qallu: “Anqas minn Alla int ma tibża’, int li qiegħed taħt l-istess kundanna? Tagħna hija ġusta, tassew, għax qegħdin nieħdu li ħaqqna ta’ kulma għamilna; imma dan ma għamel xejn ħażin”. Imbagħad qal: “Ġesù, ftakar fija meta tidħol fis-Saltna tiegħek”. U Ġesù wieġbu: “Tassew ngħidlek, illum tkun fil-Ġenna miegħi”.

Il-Kelma tal-Mulej.

L-aħħar Ħadd tas-sena liturġika niċċelebraw il-festa ta’ Kristu Re. Kemm-il saltna u renju qamu u ppruvaw jibqgħu għaddejjin. Ħafna spiċċaw. Liema saltna se tibqa’ sħiħa? Ir-reliġjon tagħna tgħid: is-Saltna t’Alla.  Imma rridu nifhmu x’inhi tassew.   

Wara l-40 jum fid-deżert Ġesu jiġi ttantat mix-xitan  biex iwaqqaf saltna ta’ did-dinja.   Xi drabi anki l-poplu ried jagħmluh re. Ġesu jirrifjuta, għax kienu qed jifhmu renju bħal ta’ did-dinja. Ix-xitan iħallih, imma kellu f’rasu jerġa’ jipprova.  

Luqa  jgħidilna: “Ix-xitan daħal f’Ġuda.” Il-ħajjen jippreżenta ruħu bħala ħabib, allejat. Jgħid lil Ġesu: “Ara kemm hawn ħakkiema nġusti.  Int intelliġenti, kapaċi tqanqal is-sentimenti tal-poplu, u għandek il-mezzi kollha biex twaqqaf saltna ġdida li tfarrak is-saltniet l-oħra. Biss trid tinxteħet quddiemi”:  fi kliem ieħor  “trid taċċetta s-suġġerimenti tiegħi.

Jekk trid tmexxi trid tinganna u tisfrutta, għax jekk tkun onest u ma taħsibx fik innifsek imma  fil-ġid tal-oħrajn biss, ma tagħmel xejn.  Jekk tisma’ minni  jkollok il-poter, titla’ fil-għoli, u tiġi servut mhux isservi.”  Ġesu dejjem jirrifjuta dil-kwalita ta’ saltna.  Ġuda jbiegħ lil Ġesu biex mingħalih jisfurzah jirbaħ fuq l-għedewwa u jipproklama ruħu re potenti.  

Ġesu juri lil kulħadd  x’saltna hi tiegħu: fuq salib.

Fit-Testment il-ġdid din it-tema nsibuha 120 darba, 90 minnhom minn fomm Ġesu stess.  Anki Pilatu tħawwad għax l-unika saltna li kien jaf kienet dik ta’ Tiberju. Meta Ġesu pprova jispjegalu r-renju tiegħu, ma setax jifhem. U bħalu ħafna oħrajn, anki llum, jippretendu li Ġesu jkun re bħal ta’ did-dinja.  

Ġesu juri l-palazz tiegħu – il-kalvarju, post ta’ kastig u mistħija; 

tron – salib; 

kortiġjani u paġġi bl-inkini tagħhom = nies li jinsultaw u jiddieħku b’Ġesu;  

il-porpra, il-kappa u ilbies fin ieħor - kompletament għeri; 

il-bodyguards = żewġ ħallelin. 

Li kien għax-xitan, Ġesu kien jinżel minn fuq is-salib, imma mbagħad is-salvazzjoni ma kinitx isseħħ. Ġesu jibqa’ fuq is-salib sal-aħħar. 

Għalkemm f’għajnejn in-nies kien jidher renju tellief, Ġesu jrid jurina li hekk ikun renju rebbieħ. Is-salib joffrilna test tal-fidi.  Fis-silta nsibu tliet gruppi ta’ spettaturi:

1. Il-poplu – kienu qed iħarsu, kwieti – ma jistgħux jifhmu kif jista’ jkun Ġesu ġwejjed hu l-Messija, bin David.  Aktar tard imma Luqa jgħid: “Marru lejn id-dar iħabbtu fuq sidirhom”.  Qisu qed jitħassru dan il-poplu, għax il-mexxejja m’aċċettawx it-tagħlim ta’ Ġesu u ma ppreparawx sew lill-poplu. Minn flok kienu jgħidu:  “Il-Messija kellu jkun superman.  Ġesu mhux superman, mela mhux hu l-Messija.”  Mela llum aħna għandna d-dover li  l-ewwel nifhmu sew li renju li jiddomina bil-forza se jintemm;  imma  renju fejn wieħed jagħti ħajtu għall-oħrajn, fejn jirrenjaw ukoll l-imħabba u l-vera paċi, hu renju li jibqa’ għal dejjem. U mbagħad dal-kunċett irridu ngħadduh lill-oħrajn.  Huma jridu jagħżlu bejn it-tnejn.
2. 
   
3. Il-kapijiet: “Salva lilek innifsek”.  Huma kienu l-veru kaġun tal-kundanna ta’ Ġesu.  Issa qed jgħidu: “Inżel minn hemm u nemmnu fik.”  Kieku Ġesu obdihom kien jirrappreżenta lil Alla qawwi u li jiddomina – il-kuntrarju tax-xbieha kollha t’Alla li Ġesu ġie biex jurina: Alla li jservi – din hi l-vera vittorja.  Hawn reġa’ għandna x-xitan li permezz tal-kapijiet  qed jgħid lil Ġesu: “Aħseb fik innifsek.  Salva lilek innifsek biex twaqqaf is-saltna tiegħek.”  Naturalment, kif rajna, dan kien ikun renju tad-dinja.
4. 
   
5. Is-suldati: jiddieħku bih u joffrulu l-ħall. Kienu merċenarju Sirjani, msieken ‘il bogħod mill-familja, iservu lir-Rumani bi ftit flus. Għalhekk, fejn jistgħu kienu nġusti mal-Lhud għax razza differenti. Jisfruttaw id-debboli għax jemmnu f’renju fejn il-forza, il-poter u l-flus ituk suċċess. E.g. Meta ġie l-bżonn biex jgħinu lil Ġesu bis-salib sfurzaw liċ-Ċirinew, u mhux jitqanżħu huma.  Ix-xitan jinqeda b’dawn ukoll biex ikompli bit-tentazzjoni: “Jekk inti r-re tal-Lhud, salva lilek innifsek.  Jekk se tkompli għall-forza tirrispondi bl-imħabba, se tfalli.”  Anki llum ix-xitan jinkarna ruħu f’xi wħud li jirranġunaw l-istess.

Il-kitba fuq is-salib: xhieda u konferma li l-Messija mhux kif pinġewh il-Lhud imma kif ried Ġesu li jkun: qaddej li jsofri u jagħti ħajtu.   U min jimxi warajh irid iwieġeb għall-mibegħda bl-imħabba. 

Ikona Griega turina Ġesu fuq is-salib bħala għarus innamorat mal-umanita. Ikona oħra mhux INRI għandha iżda “Ir-Re tal-Glorja”.  Il-glorja t’Alla qed turi ruħha fl-imħabba kbira li għandu għall-bnedmin.  Mela mhux re li jwaddab is-sajjetti u n-nar, imma anki l-offiżi ta’ l-għar midneb iweġibhom bl-imħabba.  

Dan hu l-għarus tassew, ir-Re tal-glorja. L-ikona turi lil Ġesu wieqaf, b’għajnejh u ħalqu magħluqin.  I.e. dak kollu li kellu jgħid fuq l-imħabba qalulna.  Ġesu jidher ukoll nofsu fil-qabar,  li hu forma ta’ ambone,  għax minn issa ‘l quddiem se tibda tixxandar il-kelma tiegħu.  Aħna li nisimgħuha rridu nikkontemplawha sew biex nifhmu u nagħżlu s-Saltna t-tajba. Fil-quddiesa, il-frażi “Dan hu l-Ħaruf t’Alla…”  hija stedina biex ningħaqdu mal-Ħaruf  u s-Saltna awtentika tiegħu.

• Iż-żewġ ħallelin:  wieħed jinsultah bħall-kapijiet u s-suldati. Jirrepeti l-kliem tax-xitan: “Salva lilek innifsek..”  Is-saltniet il-ħżiena huma kriminali għax jgħassru u kull tant anki joqtlu għall-poter.  
• 
  
• L-ieħor ma jaċċettax dil-proposta u jgħidlu: “Int ma tibżax minn Alla.  Ma tridx tifhem il-pjan t’Alla għall-bniedem.  Aħna ħaqqna l-kastig imma dan m’għamel xejn ħażin.”  Imbagħad  isejjaħ lil Ġesu b’ismu.  Rari nsibuha din fl-evanġelji għax turi li dan qed iqis lil Ġesu bħala ħabib. 
• 
  
• “Ftakar fija…” mela fehem x’kienet tassew is-saltna ta’ Ġesu.  Kull midneb “qatel” xi ftit lil ħuh bl-inġustizzji, malafama, zekzik, eċċ. Mela dal-ħalliel qed jirrapreżentagħna, u bħalu rridu nduru lejn Kristu u ngħidulu:  “Issa li qiegħed fil-glorja introduċina għar-renju tiegħek; erfagħna mir-renji ħżiena li kuljum jittantawna biex inħaddnuhom.”  
• 
  
• Il-ħalliel jitlob lil Ġesu: “Ftakar fija..” Ġesu jwieġeb: “ILLUM…”  Aħna wkoll jekk nagħżlu sew, se mmorru l-Ġenna.  Il-kelma Paradiso tfisser ġnien kbir mimli ħajja, sbuħija, ilma ġieri, kullimkien iħaddar b’siġar, pjanti u fjuri jfuħu.

Jekk tibqgħu sħaħ sal-aħħar issalvaw ħajjitkom. Studju Bibbliku Lq 21:5-19 - It-Tlieta u Tletin Ħadd taż-Żmien ta’ Matul is-Sena

 

F’dak iż-żmien, kien hemm xi wħud li bdew jgħidu fuq kemm it-tempju kien imżejjen b’ġebel sabiħ u għotjiet; iżda Ġesù qalilhom: “Kulma qegħdin taraw, għad jiġi żmien li ma tibqax ġebla fuq oħra minnu li ma tiġġarrafx”. U huma staqsewh u qalulu: “Mgħallem, issa dan meta għad jiġri? U x’se jkun is-sinjal li dawn il-ħwejjeġ ikunu waslu biex iseħħu?”. Qalilhom: “Araw li ma titqarrqux. Għax għad jiġu ħafna f’ismi u jgħidu: ‘Jien hu’, u: ‘Iż-żmien wasal’. Tmorrux warajhom! Meta tisimgħu min jitkellem fuq gwerer u taqlib fil-pajjiżi, tinħasdux, għax jeħtieġ li l-ewwel jiġri dan, iżda t-tmiem ma jasalx minnufih”.

Imbagħad qalilhom: “Għad iqum ġens kontra ġens u saltna kontra saltna, l-art titheżżeż bil-kbir, f’ħafna bnadi jkun hemm il-ġuħ u mard li jittieħed, u fis-sema jidhru ħwejjeġ tal-biża’ u sinjali tal-għaġeb. Imma qabel dan kollu jixħtu jdejhom fuqkom u jippersegwitawkom, jagħtukom f’idejn il-mexxejja tas-sinagoga u jitfgħukom il-ħabs, u jeħdukom quddiem slaten u gvernaturi minħabba f’ismi. Dan ikun jiswielkom biex tistgħu tagħtu xhieda. U żommu sewwa f’moħħkom: toqogħdux taħsbu minn qabel kif se tiddefendu ruħkom, għax jien nagħtikom kliem u għerf li kull min ikun kontra tagħkom ma jkunx jista’ jiqaflu jew imerih.

U jittradukom saħansitra l-ġenituri tagħkom u ħutkom u qrabatkom u ħbiebkom, u lil xi wħud minnkom joqtluhom, u kulħadd isir jobgħodkom minħabba f’ismi. Imma xagħra waħda minn raskom ma tintilifx. Jekk tibqgħu sħaħ sal-aħħar issalvaw ħajjitkom!”.

Il-Kelma tal-Mulej.

Ġesu jasal fit-tmiem tal-vjaġġ tiegħu mill-Galilea għal Ġerusalemm .  Luqa ħa 10 kapitli biex ikopri tal-vjaġġ. Ġesu jidħol fit-tempju. Ħafna barranin kienu jgħidu fuq il-meravilji tad-dinja: “Imma jekk qatt ma rajt it-tempju ta’ Erodi għadek ma rajt xejn.”  Beda jinbena 19-il sena BC u tlesta fi 8 snin.

Is-santwarju tat-tempju ħa sena w nofs. Erodi ħalla f’idejn 1000 saċerdot biex jibnuh, għax l-idejn imbierka w qaddisa tas-saċerdoti biss kienu denji li jmissu l-ġebel tas-santwarju. Barra li kien tempju meraviljuż, kien id-dar ta’ Alla. Allura meta Ġesu ħabbar li kien se jinqered, min semgħu ħadha bħala dagħwa, għax il-Mulej kien jgħammar hemm. 

Se jkun hemm xi sinjali qabel ma jiġri dan? Nafu li bit-truppi tiegħu, Titu għamel assedju fuq Ġerusalemm u ordna biex ma jmissux is-Santwarju.  Iżda suldat ta n-nar lill-purtiera tas-santwarju u din qabbdet kull m’hemm. Titu ġarr id-deheb u r-rikkezzi li kien hemm.  

Menorah tad-deheb kienet tiżen 70 kilo. Titu ħa tant deheb li l-prezz tiegħu waqa’ fis-swieq ta’ dawk l-inħawi. Ġesu ma tinteressahx id-data, imma l-fatt li l-waqa’ tat-tempju kellha tfisser li l-Lhud u r-reliġjon qadima spiċċat u hawn oħra ġdida li għandhom iħaddnu.  Ħafna drabi Ġesu kien jikkwota lil Ħosea:  “Jien imħabba rrid mhux sagrifiċċji”.

Ġesu jippreżenta diskors apokaliptiku.  Dan ma jifissirx diżastri katastrofiċi bħal terrimot, dulluvju, eċċ. imma li tneħħi dak li hu moħbi, i.e. tikxef il-velu biex tara x’kien qed jaħbi.  Aħna naraw il-mard, il-gwerer u l-ġuħ b’ għajnejn umani.  Ġesu jrid ineħħilna dan l-ispeċi ta’ velu biex narawhom b’għajnejn il-Mulej. 

Hawn għandna tempju li kien ifisser ir-reliġjon Ebrajka tal-antik. It-tiġrif tat-tempju kien ifisser għal-Lhud diżastru u nsult lil Alla.  Ġesu qed jistedinhom biex iħarsu lejn dan it-tiġrif  kif kien qed iħares lejh Alla, i.e. bħala għeluq ta’ era antika u bidu ta’ era ġdida mnedija fuq tagħlim ġdid ta’ Ibnu l-waħdieni. 

Diskorsi apokaliptiċi nsibuhom bejn 200 BC u 200 AD. Il-kittieba tagħhom riedu jwasslu dan il-messaġġ: fid-dinja hawn regħba, skjavitu, mard, ġuħ, eċċ. Mela hemm bżonn it-tiġrif ta’ din l-era biex Alla joffri era ġdida fejn il-bniedem seta’ jgħix ħajja aktar umana.  Eżempju ieħor hu t-torri ta’ Babel.  Mela meta tissemma’ l-aħħar tad-dinja,  mhux id-dinja ġografika, imma d-dinja antika, u dan biex tagħmel post għal waħda ġdida.  

L-istess f’Mattew: it-terrimot fuq il-kalvarju u ieħor fl-irxoxt mhumiex ta’ veru imma simboliċi.  “Meta se jiġri dan?” Ġesu jwieġeb:  mhux il-meta, imma x’se jagħmlu l-Appostli:

“Tħallu ‘l ħadd jingannakom” – din għalina wkoll, għax anki llum għandna wħud li huma tal-era l-antika, p.e. pagani u Nsara bierda,  fil-waqt li aħna nispera ħaddanna l-era l-ġdida. Sikwit jidher xi ħadd jippoża b’era ġdida li mhux bil-fors tkun ġenwina. Kemm mexxejja politiċi u oħrajn iħabbru li se jisbaħ jum ġdid, se jkollna bniedem ġdid li se jsalva d-dinja mill-problemi li daħlet fiha, iniedu dinja ġdida, qabża ta’ kwalita fil-ħajja. 

Hitler bir-razza pura li ried joħloq nafu kif spiċċa. Eżempju ieħor: sa ftit tas-snin ilu, kien hawn ċerta osservanza stretta tal-moralita.  F’daqqa waħda ħarġu nies jgħidu: dik id-dinja antikwata. Fil-ġdida kulħadd jista’ jagħmel li jrid għax liberi. Il-liberta saret libertinaġġ u permissivita’.  L-istess fiż-żwieġ. Fil-fatt din hi d-dinja l-ġdida, jew l-antika moħbija b’qoxra? 

Ġesu jwissina minn dawn l-impusturi u r-reklami tagħhom li l-għan tagħhom hu l-qliegħ tal-flus u mhux l-era li jrid Ġesu: “Tiġrux warajhom”.

Meta l-apokaliptiċi jitkellmu fuq terrimoti, taqlib tax-xemx u l-kwiekeb u l-aħħar tad-dinja, dan hu kliem simboliku; i.e. taqliba ta’ taħt fuq biex tispiċċa d-dinja l-antika u tibda l-ġdida.  Għalhekk Ġesu jgħid lilna li bdejna ngħixu dil-ħajja: “ Tibżgħux, imma għollu raskom ‘il fuq, għax is-salvazzjoni tagħkom fil-qrib.” Għalhekk aħna rridu nibqgħu nagħmlu parti mill-bini ta’ din l-era l-ġdida billi nistinkaw bla heda biex inqarrbu lil xi ħadd mill-era antika għal dik ġdida. Anki meta jagħmel terrimot veru, u quddiem il-gwerer li għaddejjin bħalissa, ma nitilfux il-konċentrazzjoni biex nibnu din l-era ġdida (is-saltna ta’ Kristu).

L-era antika mhux se ċċedi malajr biex tisparixxi.  Trid tkompli tipperpetwa ruħha. Kienet rappreżentata mill-poter reliġjuż tat-tempju, ibbażata fuq ideja żbaljata t’Alla, li. ara ma tmurx tirrabjah b’xi dnub, għax jibagħtlek xita tan-nar u flaġelli oħra. B’hekk is-saċerdoti kienu jikkalmaw ir-rabja t’Alla bis-sagrifiċċji, ħruq ta’ nċens, eċċ. 

Ġesu qed jgħid li dal-poter reliġjuż qed jersaq lejn it-tmiem imma se jikkumbatti biex jibqa’ għaddej. 

Għalhekk Ġesu jgħidilna:  “Tibżgħux: is-sagrifiċċji li rrid jien huma l-opri tal-ħniena – dawn huma l-unika nċens aċċettat minn Alla:  Għax kont bil-għatx…”  U biex nibdlu l-poter antik tal-iskjavitu  (20% tal-poplu kienu skjavi taħt ir-Rumani), poter miksub permezz ta’ terroriżmu, bombi, eċċ irridu naħdmu biex aktar nies iħaddnu t-tagħlim ta’ Kristu. 

U x’qed jistenniena f’dil-ħidma: persekuzzjoni imħabba x-xandir tal-isem ta’ Ġesu, swat u ħabs. Minn min?  Minn dawk tad-dinja antika li jaqbdu mqar ma’ tibna biex ma jegħrqux.  

Ġesu jwissina:  “Gwaj għalikom jekk ma jippersegwitawkomx.  Jekk  jgħidulkom ‘intom orrajt’ ikun ifisser li waqajtu għad-dinja antika u ma bqajtux il-melħ tal-art.  Kif inġib ruħi waqt il-prova?  Nagħti xhieda.  F’xi talk show,  għand tal-grocer, eċċ kemm jgħajtu l-oħrajn biex joħonquna. 

Ma rridux naqtgħu qalbna imma bil-kalma u l-kuraġġ nibqgħu ninsistu li aħna mhux nirbħu l-argument irridu, imma li nuruhom li nħobbuhom u nixtiequ nwassluhom għall-verita, dejjem bil-ħlewwa u bl-imħabba.  Jista’ jkollna t-tentazzjoni biex nippreparaw ir-risposti minn qabel: botta u risposta.  Dan kriterju tal-oħrajn.  

Ġesu jgħidlek: “Le. L-Ispirtu jurik u jtik Hu x’għandek  tgħid bi kliem ta’ mħabba u ħbiberija biex lill-ieħor turieh li tixtieqlu l-ġid mhux trid tirbaħlu.  Jekk inkunu aggressivi nitilfuh. Dan jista’ jkun wieħed minn tal-familja.

Ġesu mbagħad jgħid:  “Kulħadd isir jobgħodkom minħabba fija (id-dinja l-antika fighting  for survival).” Jekk dan jiġri  lili, irrid nistaqsi:  “ Qed jobogħduni għax għażilt lil Kristu u t-tagħlim tiegħu, jew għal xi raġuni oħra?”  Jekk tal-ewwel, allura Ġesu jikkunslana: “Xagħra waħda minn raskom ma tintilifx, għax bil-perseveranza tagħkom issalvaw irwieħkom”. 

Il-qawmien mill-imwiet. Studju Bibbliku Lq 20: 27-38 - It- 32 Ħadd. Sena “Ċ”

 

Mela resqu fuqu xi wħud mis-Sadduċej, dawk li jiċħdu l-qawmien mill-imwiet, u staqsewh: “Mgħallem,” qalulu, “Mosè ħallielna miktub, ‘Jekk wieħed imutlu ħuh miżżewweġ u dan ikun bla tfal, dak ikollu jiżżewweġ l-armla biex inissel ulied lil ħuh.’ Issa jkun hemm sebat aħwa, u l-kbir iżżewweġ u miet bla tfal. It-tieni wieħed, u mbagħad it-tielet, f’kelma waħda, is-sebgħa li kienu, ħadu l-armla, u mietu bla ma ħallew tfal. Fl-aħħar mietet il-mara wkoll. 

Issa din, fil-qawmien tal-imwiet, mart min minnhom tkun? Għax is-sebgħa jkunu żżewġuha.” Weġibhom Ġesù: “Il-bnedmin f’din id-dinja jiżżewġu u jżewġu; imma dawk li jkun jistħoqqilhom jgħaddu għad-dinja l-oħra u jqumu mill-imwiet, dawn la jżewġu u lanqas jiżżewġu. Għax anqas jistgħu jmutu iżjed, għaliex ikunu bħall-anġli, u huma wlied Alla ladarba qamu mill-imwiet. U li l-mejtin iqumu, Mosè wkoll urieh, fir-rakkont tax-xitla tal-għollieq, għax lill-Mulej isejjaħlu Alla ta’ Abraham, Alla ta’ Iżakk, u Alla ta’ Ġakobb. Issa hu mhuwiex Alla tal-mejtin, iżda tal-ħajjin, għax għalih kulħadd jgħix.”

Il-Kelma tal-Mulej

Dis-silta tpoġġi quddiemna l-mistoqsija: “Imma għaliex irrid immut, meta nixtieq nibqa’ ngħix?” L-Eġizzjani kienu jimmumifikaw il-mejtin biex iżommuhom magħhom u hekk minn għalihom jirbħu l-mewt.  Minn flok għamlu monument lill-mewt.

Is-Sumeri, in-nies tal-Mesopotamia u l-mitoliġija Griega, kollha ħalqu ħrejjef fuq eroj li rebħu l-mewt u kisbu l-immortalita. Per eżempju,  Orfeo bil-lira (arpa) kien jiddomina l-annimali, iżeffen il-fjuri u jċaqlaq il-ġebel.  Imma meta tmut Ewridiċe, ma seta’ jagħmel xejn. Aħna ġejna fid-dinja permezz ta’ att ta’ mħabba  tal-ġenituri.  Meta mmutu se nispiċċaw fix-xejn,  kif jgħidu xi wħud?  Kieku kien hekk, x’sens fiha li ġenituri jġibu tarbija fid-dinja? Jekk hemm Alla li jħallina ngħixu l-ħajja tagħna bin-niket u l-ferħ tagħha, biex imbagħad jabbandunana meta nsiru trab, dan ikun Alla kattiv! Dawn huma d-domandi li l-bnedmin, fosthom ħafna filosfi, ippruvaw jagħtu risposta għalihom.

Il-Lhud kienu jsejħu l-qabar xe –ul, kelma li tfisser issejjaħ.  Il-qabar isejjaħ lil kulħadd, id-daħla tingħalaq b’mażżra, u hemm ġew ikun hemm ħajja mhux reali ta’ fantażmi u żombi. Hemm wieħed lanqas seta’ jfaħħar ‘l Alla.   Il-ħajja vera kienet biss qabel ma wieħed ipoġġuh fix-xeul. 

Is-salmisti, innamorati m’Alla, ukoll ifittxu risposta għall-mewt. Ma jirraġunawx bħall-filosfi, imma jitilqu mill-imħabba t’Alla. Jekk Alla jħobb (innomorat) lill-bniedem, żgur mhux se jabbundunah u jħallieh fil-fossa, imma se jsib mezz kif jerġa’ jħaddnu miegħu: “Il-Mulej se jurini t-triq biex noħroġ mill-fossa fejn se nsib ferħ u ħlewwa bla qies fi ħdanu” (Salm 16). “Anki jekk nimxi f’wied mudlam, ma nibżax mill-ħsara għax Inti miegħi” (Salm 22). 

Dan ġie kkonfermat bil-qawmien mill-mewt ta’ Kristu. Dak in-nhar daħlet fid-dinja ħajja ġdida barra dik bijoloġika – il-ħajja eterna. Mela jekk Alla permezz ta’ Kristu ikkomunikalna din il-ħajja, mela l-bniedem huwa immortali.

Is-Sadduċej kienu setta, segwaċi ta’ Sadok, saċerdot ta’ żmien Salamun. Kienu jqisu lilhom infushom l-unika saċerdoti leġittimi tat-tempju.  Kienu l-aristokrazija ta’ Ġerualemm, sinjuruni, u ma tantx kienu jinġiebu mill-poplu.  Kienu josservaw ir-riti b’reqqa  kbira, u jippreżentaw ruħhom bħala medjaturi bejn Alla u l-bnedmin.  

Ma stajtx toffri sagrifiċċju jekk mhux permezz tagħhom. Ħadd ma seta’ jieħu l-barka t’Alla jekk mhux minn għandhom. Kellhom ħafna kummerċ li minnu kienu jagħtu ftit lil Alla biex jaqilgħu il-barka tiegħu.  Intik ħa ttini – business. 

Fis-sena 70 AD inqered it-tempju u s-Sadduċej spiċċaw. Anna u Kajfa kienu Sadduċej.  Meta semgħu lil Ġesu’ jħabbar reliġjon ġdida li kienet se ttelfilhom il-business u l-poter li kellhom, qatluh. Dawn is-Sadduċej  jitolbu u jfaħħru ‘l Alla fit-tempju imma ma kinux jemmnu fil-qawmien.

Kienu qed jgħixu ħajja tajba għax sinjuri. Ma kellhom bżonn xejn aktar.  

Is-setta l-oħra li kien hemm dak iż-żmien, dik tal-Fariżej, kienu jemmnu fil-qawmien; imma għalihom din kienet ħajja bħal t’issa imma mingħajr gwaj.  Qisha l-ħajja t’hawn imtawla  b’ħajja aħjar.  

Il-Lhud tal-Antik Testment, anki l-profeti, ma jsemmux ir-resurrezzjoni.  Kieku kont tistaqsihom x’jiġri wara l-mewt, kienu jgħidulek: “Ma nafux. L-aqwa li issa f’dil-ħajja nobdu l-Mulej Alla Tagħna.”  

Dawn jgħallmuna kemm huma mportanti dawn is-snin li nqattgħu hawn, basta ngħixuhom tajjeb. Għax kif nafu tant tajjeb din se tkun il-preparazzjoni tagħna għall-Ġenna. 

Il-kelma resurrezzjoni tissemma’ l-ewwel darba fil-ktieb ta’ Danjel (160 BC). Hawn il-Lhud kienu ppersegwitati imħabba r-reliġjon tagħhom.  Bdew jirraġunaw: “Il-martri u min jippersegwitahom imorru l-istess post wara l-mewt?  Bil-fors li l-ġusti se jerġgħu jqumu (resurrezzjoni).” 

Imma baqgħu bl-ideja li jerġgħu lura f’did-dinja.  Hekk kellha f’moħħha Martha: “Jien naf li ħija jerġa’ jqum”.  Ġesu jgħidilha: “Iva, imma mhux kif qed taħseb.”  Il-ħajja li Alla se jagħti lill-bniedem mhix ħajja bijoloġika imma l-istess ħajja tal-Missier Etern, li l-ebda mewt ma tmissha qatt iktar. Wara li l-ħajja bijoloġika tiġi fit-tmiem, l-unika ħaġa li jkollu bżonn il-bniedem biex jirbaħ il-mewt hu li jiġi mogħti ħajja li l-mewt ma tkunx tista’ tmissha aktar. Qisu l-Missier Etern itina d-DNA tal-istess ħajtu u b’hekk il-bniedem isir immortali. 

Is-Sadduċej, bil-mentalita li ġa għidna, jiddieħku b’Ġesu: “Ta’ liema raġel se tkun din il-mara?” Ġesu: “Min jidħol fl-era eterna ikun dehen għall-qawmien mill-imwiet. Hemm la jżewġu u l-anqas jiżżewġu għax ikunu bħall-Anġli t’Alla.” Dil-ħajja futura mhix it-tkomplija ta’ dil-ħajja, imma ħajja kompletament differenti. Dil-ħajja eterna tibda tiżviluppa minn issa, u tikber permezz tal-manisfestazzjoni tal-Etern li hi l-Imħabba li Alla għoġbu jirregalalna permezz ta’ Ġesu u l-Knisja tiegħu. Imbagħad, wara l-mewt, turi ruħha kompletament fil-ħajja eterna li tiġi mogħtija lilna.

Rubens juri Kristu Rxoxt liebes kif kien qabel – l-idea antika tal-irxoxt. Oħrajn pinġewh sew – jiddi, b’ġisem glorjuż, li jinżel xe-ul u jiżvujtjah.  L-anġlu lin-nisa qal: “Araw il-qabar vojt” –  mhux ta’ Ġesu biss imma tal-mejtin kollha li “qamu u dehru lill-bosta.”  

Illum ukoll, min jidħol xe-ul, Alla joħorġu mmedjament minn hemm biex jibda l-ħajja eterna darba għal dejjem. L-allat tal-antik kienu allat ta’ post:  Benadadd alla ta’ Damasku, Melkart  ta’ Amman. Anki f’Israel kien hemm alla ta’ Bethel u ieħor ta’ Sikem.  

Ġesu jenfasizza li Alla veru hu Alla ta’ persuni, mhux ta’ post wieħed biss: “Alla ta’ Abraham, Iżakk u Ġakobb” (Eż. 3) i.e. Alla li daħal fi djalogu ma’ persuni mhux ma’ lokalita’.  Dan hu Alla tal-ħajjin, mela mhux se jħalli lil Abraham u l-profeti  fil-qabar imma se jtellagħhom għat-tgħannieqa ta’ dejjem mal-Missier.  

Mela tagħmel sens li ngħixu dil-ħajja, bit-tlugħ, inżul u tamiet tagħha, u li l-ġenituri jġibu t-tfal fid-dinja, għax id-destin aħħari tagħhom se jkun, mhux il-qabar, imma s-sema pajjiżna.

F’din id-dar waslet is-salvazzjoni. Studju Bibbliku Luqa 19 1:10 - Il 31 Ħadd. Sena “Ċ”

 

Ġesù daħal Ġeriko u kien għaddej mit-triq. Mela jkun hemm raġel, jismu Żakkew; dan kien wieħed mill-kapijiet tal-pubblikani, u kien għani. Kellu xewqa li jara min kien Ġesù, imma ma setax minħabba l-folla, billi kien raġel qasir. Għalhekk mar jiġri ’l quddiem u xxabbat ma’ siġra tat-tin selvaġġ, għax minn dik in-naħa kien se jgħaddi. Ġesù, kif wasal hemm, ħares ’il fuq u qallu: “Żakkew, isa, inżel minn hemm, għax illum jeħtieġli noqgħod għandek.” Dak niżel bla telf ta’ żmien, u kollu ferħan laqgħu għandu. 

In-nies, meta rawh, ilkoll bdew igemgmu bejniethom u jgħidu li għand wieħed midneb daħal jistrieħ. Imma Żakkew, wieqaf, qal lill-Mulej: “Ara, Mulej, nofs ġidi se nagħtih lill-foqra, u jekk jien qarraqt b’xi ħadd irroddlu għal erba’ darbiet iżjed.” Qallu Ġesù: “F’din id-dar illum daħlet is-salvazzjoni, għax dan ir-raġel ukoll huwa bin Abraham. Għax Bin il-bniedem ġie jfittex u jsalva l-mitluf.”

Il-Kelma tal-Mulej

Luqa jkompli jirrakkonta l-ġrajjiet ta’ Ġesu fi triqtu mill-Ġudeja sa Ġerusalemm.  Ġeriko hija l-belt tal-palm u magħrufa ħafna għal-pjanta li minnha kienu jieħdu l-balzmu.  Kienet sinjura mħabba l-kummerċ mal-Eġittu u mal-bliet tal-Mediterran. Il-Lhud sinjuri kellhom il-villa tax-xitwa hemm. In-nies ta’ Ġeriko kienu jiksru d-drawwiet ta’ missirijiethom u moħħhom fix-xalar: bil-maqlub ta’ Ġerusalemm, il-belt tat-talb. 

Hu u dieħel Ġeriko, Ġesu’ jfejjaq lill-għama.  Jidħol fil-belt u nsibu ‘l Żakkew li xtaq jara wiċċ Ġesu’, wiċċ Alla.  Għax Alla jrid juri wiċċu lilna permezz ta’ Ġesu’.  

Żakkaj tfisser pur.  In-nies jaraw fih ħalliel.  Imma l-ewwel kelma li jlissen Ġesu’ hija: “Żakkaj!”, pur. In-nies jaraw l-iswed biss, imma Alla jara t-tajjeb tal-bniedem.  

Żakkew kien pubblikan, anzi kap, mela arċiħalliel. Il-pubblikani kienu jagħmlu wkoll dnub kbir għax kienu jieħdu ġurament għall-imperatur u joffru sagrifiċċju pagan lill-ispirtu tal-imperatur (li kienu jqisuh alla). 

Żakkew akkumula rikkezzi kbar għall-poter, u biex jidher. Illum ħafna jagħmlu l-istess. Imma dawn kuntenti? Inkun naf hux hekk minn kif iġibu ruħhom. Għandhom kollox imma jiġru wara dik ix-xi ħaġa li ma jafux x’inhi.  Żakkew ukoll. 

Għalhekk ifittex min kien Ġesu’.  Min jaf kemm kien jiekol tajjeb, imma kien jonqsu l-ikel li jmantnieh verament: ġuħ u għatx għall-ferħ sinċier u paċi nterjuri.  Jekk aħna ngħaddu minn din l-esperjenza ara li ma noħonquhiex, għax Alla ħalaqna tajbin għax ħalaqna għalih.  

Din l-inkwetudni (uneasiness) huwa sentiment nobbli u prezzjuż li jinbuttana biex infittxu l-unika ikel u xorb li jaqtagħlna l-ġuħ.  

Żakkew ried jara ‘l Ġesu’ għax kellu tama qawwija li Ġesu’ se jgħinu joħroġ min-nassa li kien daħal fiha u li kienet qed toħloqlu  ansjeta kbira. Żgur li kien sema’ kif Ġesu’ kien jitkellem fuq is-sinjuri (żagħżugħ għani, Epuluni  u l-bidwi li kellu ħsad abbundanti):  “X’ jiswielu l-bniedem li jakkwista d-dinja kollha..”    

Żgur li sema’ wkoll li Ġesu kien ħabib tal-pubblikani.  Żakkew qatagħha li Ġesu biss seta’ jfejqu mill-ansjeta’. 

Il-folla ma kinux qed jaraw lil Ġesu kif tassew hu. Biex jarah sew, Żakkew kellu jinqata’ minn mal-folla.  Forsi aħna wkoll irridu niddistakkaw ruħna mill-mod kif il-folla taħseb fuq Ġesu biex ma nħallux dil-folla tħawwadna.   

Żakkew qasir, l-oħrajn twal. Jekk aħna t-twal nieħdu l-Vanġelu for granted inkunu bħalhom.  Min jiċċekken biss  jinduna li għandu bżonn iħares lejn Ġesu minn lenti differenti, minn perspettiva  ġdida u friska.

Jtla’ fuq siġra tal-ġummajs biex minn hemm jikkontempla l-wiċċ awtentiku ta’ Ġesu.   Jekk għalkemm ngħix ħajja tajba għad m’għandix risposti għall-ħafna mistoqsijiet fuq Ġesu, għandi bżonn nitla’ fuq ġummajsa.  

Ġesu kien imdawwar mid-dixxipli li kienu qed jgħattuh minn dawk li mexjin fit-triq. Anki llum jista’ jiġri li d-dixxipli tal-lum (i.e. nies li suppost huma viċin ta’ Ġesu)  jaħbulna l-wiċċ awtentiku ta’ Ġesu bl-eżempju ħażin u n-nuqqasijiet tagħhom.  Kieku Żakkew skandalizza ruħu bid-dixxipli u telaq lejn id-dar ma kienx jakkwista l-ferħ.  

Il-ġummajsa għandha ħafna weraq.  Żakkew seta’ jara bla ma jarawh.  Aħna rridu nfittxu dik il-ġummajsa – li tista’ tkun xi ħadd li jfehmna passaġġ mill-Bibbja b’mod frisk u ħaj, persuna spiritwalment matura li nikkonsultaw biex naraw dan il-wiċċ awtentiku ta’ Kristu u jtina risposti għad-domandi jaħarqu li jkollna.  

“Ġesu għolla għajnejh” i.e. fil-baxx iħares ‘il fuq.  Diffiċli taċċetta li Alla mhux “hemm fuq” u aħna hawn isfel.  Alla permezz ta’ Ġesu jitbaxxa biex iservi lilna.  (L-adultera wieqfa u Ġesu fl-art jikteb fit-trab).  

Ġesu jintebaħ l-ewwel b’Żakkew  moħbi imħabba il-mistħija.  Aħna wkoll nistħu quddiem Alla imħabba dnubietna imma Alla xorta jarana sbieħ.

Jekk ikollna tebgħa żgħira f’libsa aħna nħarsu biss lejha.  Alla jħares biss lejn il-libsa sabiħa.  

Ġesu jistieden lil Żakkew – l-għan aħħari ta’ Ġesu kien biex Żakkew jibda jqim lil Alla veru.  Ma jgħidlux “Ej, int..” imma “Żakkaj” għax Alla jafna b’isimna.   

“Isa, ħaffef.”   Naraw din l-għaġla, l-urġenza biex jaqta’ xewqet Żakkew  li jsir jaf lil Ġesu.  Bħal namrati – seba’ mitt sena biex jiltaqgħu.  U kif jinfirdu għal ftit, sms’s, facebook.eċċ.  Ma qallux, “l-ewwel mur qerr” imma, “jiħtieġli niġi għandek” għax Ġesu ħabbu kif inhu.  ILLUM.

Ġesu ma jqisx il-bieraħ, kif nagħmlu aħna nimmormraw fuq il-passat. 

“Jiħtieġli” mhux “min jaf kieku”. Ġesu hu Alla li jħobb (innamorato) lil bniedem kif inhu, l-aktar dak li mhux ferħan.   Għal dawn Alla jiħtieġlu (għandu bżonn) ikun magħhom. Għandna  ħafna bżonn nassimilaw dan il-wiċċ t’Alla.   

Żakkew jinżel malajr u jistiednu għandu.  Ninnutaw il-verbi ta’ moviment f’dis-silta:  Ġesu daħal Ġeriko, qasam il-belt, Żakkew ġera ‘l quddiem, telgħa u niżel mis-siġra, jimxi ma’ Ġesu lejn id-dar.   

Hawn Ġesu jistrieħ u jħossu at home.  Min jilqa’ l-kelma ta’ Ġesu se jħossu ferħan.  Xi wħud jaħsbu li jekk iħallu dil-kelma tidħol f’qalbhom se tisirqilhom il-ferħ. Fil-fatt jiġri l-kontra.   

Kulħadd, anki l-appostli, gergru u skandalizzaw ruħhom għax daħal f’dar wieħed midneb. Għax kienu tgħallmu li Alla jħobb it-tajbin u joqgħod ‘il bogħod mill-ħżiena.  Ma setgħux iniżżluha li Alla jħobb il-midinbin.  

Aħna mhux ukoll tgħallimna li Alla jippremja t-tajbin u jikkastiga l-ħżiena? Imma Ġesu ried jurihom wiċċ Alla kif tassew hu – Missier ħanin. 

Jekk  inkomplu nqimu alla li ħlaqna u ffurmajna aħna f’moħħna, dan hu idolu u mhux Alla veru.  “Jiena ġejt għal min hu marid.” 

Għand Żakkew kulħadd ferħan, u barra (it-tajbin?) kulħadd imdejjaq. 

Żakkew wieqaf: għax min jilqa’l-Vanġelu, jerġa’ jqum fuq saqajh. Żakkew għoġbu Alla bħal dan, li qatt ma ċanfru għal-dnubietu, u li qatt m’hu se jsemmihomlu.  Dawk ta’ barra le’ – jibqgħu bil-geddum.  

Imma Ġesu sodisfatt li kemm Żakkew u kemm l-oħrajn fehmu l-messaġġ tiegħu fuq il-wiċċ awtentiku t’Alla.  Żakkew jieħu l-atteġjament tan-namrati:  “Jien lilu nħobb, lilu rrid u ma jimpurtanix x’se jgħidu n-nies. 

”Nagħti nofs ġidi lill-fqar” – qabel għal Żakkew dawn kienu nies li jisfrutta.  Issa nfetħulu għajnejh u għarafhom ta’ li huma.  Intebaħ li l-ġid li kellu mhux tiegħu, imma misluf minn Alla biex hu jaqsmu b’mod xieraq ma’ ħutu l-bnedmin l-aktar dawk fil-bżonn.  

Meta naqsmu l-ġid tagħna mal-foqra, dawn se jixhdu favurina quddiem Alla. 

“F’din id-dar waslet is-salvazzjoni” – mhux il-Ġenna, imma li naraw sew li ngħixu ħajjitna hawn, minn issa, fil-ferħ skond Ġesu’.