F’din id-dar waslet is-salvazzjoni. Studju Bibbliku Luqa 19 1:10 - Il 31 Ħadd. Sena “Ċ”

 

Ġesù daħal Ġeriko u kien għaddej mit-triq. Mela jkun hemm raġel, jismu Żakkew; dan kien wieħed mill-kapijiet tal-pubblikani, u kien għani. Kellu xewqa li jara min kien Ġesù, imma ma setax minħabba l-folla, billi kien raġel qasir. Għalhekk mar jiġri ’l quddiem u xxabbat ma’ siġra tat-tin selvaġġ, għax minn dik in-naħa kien se jgħaddi. Ġesù, kif wasal hemm, ħares ’il fuq u qallu: “Żakkew, isa, inżel minn hemm, għax illum jeħtieġli noqgħod għandek.” Dak niżel bla telf ta’ żmien, u kollu ferħan laqgħu għandu. 

In-nies, meta rawh, ilkoll bdew igemgmu bejniethom u jgħidu li għand wieħed midneb daħal jistrieħ. Imma Żakkew, wieqaf, qal lill-Mulej: “Ara, Mulej, nofs ġidi se nagħtih lill-foqra, u jekk jien qarraqt b’xi ħadd irroddlu għal erba’ darbiet iżjed.” Qallu Ġesù: “F’din id-dar illum daħlet is-salvazzjoni, għax dan ir-raġel ukoll huwa bin Abraham. Għax Bin il-bniedem ġie jfittex u jsalva l-mitluf.”

Il-Kelma tal-Mulej

Luqa jkompli jirrakkonta l-ġrajjiet ta’ Ġesu fi triqtu mill-Ġudeja sa Ġerusalemm.  Ġeriko hija l-belt tal-palm u magħrufa ħafna għal-pjanta li minnha kienu jieħdu l-balzmu.  Kienet sinjura mħabba l-kummerċ mal-Eġittu u mal-bliet tal-Mediterran. Il-Lhud sinjuri kellhom il-villa tax-xitwa hemm. In-nies ta’ Ġeriko kienu jiksru d-drawwiet ta’ missirijiethom u moħħhom fix-xalar: bil-maqlub ta’ Ġerusalemm, il-belt tat-talb. 

Hu u dieħel Ġeriko, Ġesu’ jfejjaq lill-għama.  Jidħol fil-belt u nsibu ‘l Żakkew li xtaq jara wiċċ Ġesu’, wiċċ Alla.  Għax Alla jrid juri wiċċu lilna permezz ta’ Ġesu’.  

Żakkaj tfisser pur.  In-nies jaraw fih ħalliel.  Imma l-ewwel kelma li jlissen Ġesu’ hija: “Żakkaj!”, pur. In-nies jaraw l-iswed biss, imma Alla jara t-tajjeb tal-bniedem.  

Żakkew kien pubblikan, anzi kap, mela arċiħalliel. Il-pubblikani kienu jagħmlu wkoll dnub kbir għax kienu jieħdu ġurament għall-imperatur u joffru sagrifiċċju pagan lill-ispirtu tal-imperatur (li kienu jqisuh alla). 

Żakkew akkumula rikkezzi kbar għall-poter, u biex jidher. Illum ħafna jagħmlu l-istess. Imma dawn kuntenti? Inkun naf hux hekk minn kif iġibu ruħhom. Għandhom kollox imma jiġru wara dik ix-xi ħaġa li ma jafux x’inhi.  Żakkew ukoll. 

Għalhekk ifittex min kien Ġesu’.  Min jaf kemm kien jiekol tajjeb, imma kien jonqsu l-ikel li jmantnieh verament: ġuħ u għatx għall-ferħ sinċier u paċi nterjuri.  Jekk aħna ngħaddu minn din l-esperjenza ara li ma noħonquhiex, għax Alla ħalaqna tajbin għax ħalaqna għalih.  

Din l-inkwetudni (uneasiness) huwa sentiment nobbli u prezzjuż li jinbuttana biex infittxu l-unika ikel u xorb li jaqtagħlna l-ġuħ.  

Żakkew ried jara ‘l Ġesu’ għax kellu tama qawwija li Ġesu’ se jgħinu joħroġ min-nassa li kien daħal fiha u li kienet qed toħloqlu  ansjeta kbira. Żgur li kien sema’ kif Ġesu’ kien jitkellem fuq is-sinjuri (żagħżugħ għani, Epuluni  u l-bidwi li kellu ħsad abbundanti):  “X’ jiswielu l-bniedem li jakkwista d-dinja kollha..”    

Żgur li sema’ wkoll li Ġesu kien ħabib tal-pubblikani.  Żakkew qatagħha li Ġesu biss seta’ jfejqu mill-ansjeta’. 

Il-folla ma kinux qed jaraw lil Ġesu kif tassew hu. Biex jarah sew, Żakkew kellu jinqata’ minn mal-folla.  Forsi aħna wkoll irridu niddistakkaw ruħna mill-mod kif il-folla taħseb fuq Ġesu biex ma nħallux dil-folla tħawwadna.   

Żakkew qasir, l-oħrajn twal. Jekk aħna t-twal nieħdu l-Vanġelu for granted inkunu bħalhom.  Min jiċċekken biss  jinduna li għandu bżonn iħares lejn Ġesu minn lenti differenti, minn perspettiva  ġdida u friska.

Jtla’ fuq siġra tal-ġummajs biex minn hemm jikkontempla l-wiċċ awtentiku ta’ Ġesu.   Jekk għalkemm ngħix ħajja tajba għad m’għandix risposti għall-ħafna mistoqsijiet fuq Ġesu, għandi bżonn nitla’ fuq ġummajsa.  

Ġesu kien imdawwar mid-dixxipli li kienu qed jgħattuh minn dawk li mexjin fit-triq. Anki llum jista’ jiġri li d-dixxipli tal-lum (i.e. nies li suppost huma viċin ta’ Ġesu)  jaħbulna l-wiċċ awtentiku ta’ Ġesu bl-eżempju ħażin u n-nuqqasijiet tagħhom.  Kieku Żakkew skandalizza ruħu bid-dixxipli u telaq lejn id-dar ma kienx jakkwista l-ferħ.  

Il-ġummajsa għandha ħafna weraq.  Żakkew seta’ jara bla ma jarawh.  Aħna rridu nfittxu dik il-ġummajsa – li tista’ tkun xi ħadd li jfehmna passaġġ mill-Bibbja b’mod frisk u ħaj, persuna spiritwalment matura li nikkonsultaw biex naraw dan il-wiċċ awtentiku ta’ Kristu u jtina risposti għad-domandi jaħarqu li jkollna.  

“Ġesu għolla għajnejh” i.e. fil-baxx iħares ‘il fuq.  Diffiċli taċċetta li Alla mhux “hemm fuq” u aħna hawn isfel.  Alla permezz ta’ Ġesu jitbaxxa biex iservi lilna.  (L-adultera wieqfa u Ġesu fl-art jikteb fit-trab).  

Ġesu jintebaħ l-ewwel b’Żakkew  moħbi imħabba il-mistħija.  Aħna wkoll nistħu quddiem Alla imħabba dnubietna imma Alla xorta jarana sbieħ.

Jekk ikollna tebgħa żgħira f’libsa aħna nħarsu biss lejha.  Alla jħares biss lejn il-libsa sabiħa.  

Ġesu jistieden lil Żakkew – l-għan aħħari ta’ Ġesu kien biex Żakkew jibda jqim lil Alla veru.  Ma jgħidlux “Ej, int..” imma “Żakkaj” għax Alla jafna b’isimna.   

“Isa, ħaffef.”   Naraw din l-għaġla, l-urġenza biex jaqta’ xewqet Żakkew  li jsir jaf lil Ġesu.  Bħal namrati – seba’ mitt sena biex jiltaqgħu.  U kif jinfirdu għal ftit, sms’s, facebook.eċċ.  Ma qallux, “l-ewwel mur qerr” imma, “jiħtieġli niġi għandek” għax Ġesu ħabbu kif inhu.  ILLUM.

Ġesu ma jqisx il-bieraħ, kif nagħmlu aħna nimmormraw fuq il-passat. 

“Jiħtieġli” mhux “min jaf kieku”. Ġesu hu Alla li jħobb (innamorato) lil bniedem kif inhu, l-aktar dak li mhux ferħan.   Għal dawn Alla jiħtieġlu (għandu bżonn) ikun magħhom. Għandna  ħafna bżonn nassimilaw dan il-wiċċ t’Alla.   

Żakkew jinżel malajr u jistiednu għandu.  Ninnutaw il-verbi ta’ moviment f’dis-silta:  Ġesu daħal Ġeriko, qasam il-belt, Żakkew ġera ‘l quddiem, telgħa u niżel mis-siġra, jimxi ma’ Ġesu lejn id-dar.   

Hawn Ġesu jistrieħ u jħossu at home.  Min jilqa’ l-kelma ta’ Ġesu se jħossu ferħan.  Xi wħud jaħsbu li jekk iħallu dil-kelma tidħol f’qalbhom se tisirqilhom il-ferħ. Fil-fatt jiġri l-kontra.   

Kulħadd, anki l-appostli, gergru u skandalizzaw ruħhom għax daħal f’dar wieħed midneb. Għax kienu tgħallmu li Alla jħobb it-tajbin u joqgħod ‘il bogħod mill-ħżiena.  Ma setgħux iniżżluha li Alla jħobb il-midinbin.  

Aħna mhux ukoll tgħallimna li Alla jippremja t-tajbin u jikkastiga l-ħżiena? Imma Ġesu ried jurihom wiċċ Alla kif tassew hu – Missier ħanin. 

Jekk  inkomplu nqimu alla li ħlaqna u ffurmajna aħna f’moħħna, dan hu idolu u mhux Alla veru.  “Jiena ġejt għal min hu marid.” 

Għand Żakkew kulħadd ferħan, u barra (it-tajbin?) kulħadd imdejjaq. 

Żakkew wieqaf: għax min jilqa’l-Vanġelu, jerġa’ jqum fuq saqajh. Żakkew għoġbu Alla bħal dan, li qatt ma ċanfru għal-dnubietu, u li qatt m’hu se jsemmihomlu.  Dawk ta’ barra le’ – jibqgħu bil-geddum.  

Imma Ġesu sodisfatt li kemm Żakkew u kemm l-oħrajn fehmu l-messaġġ tiegħu fuq il-wiċċ awtentiku t’Alla.  Żakkew jieħu l-atteġjament tan-namrati:  “Jien lilu nħobb, lilu rrid u ma jimpurtanix x’se jgħidu n-nies. 

”Nagħti nofs ġidi lill-fqar” – qabel għal Żakkew dawn kienu nies li jisfrutta.  Issa nfetħulu għajnejh u għarafhom ta’ li huma.  Intebaħ li l-ġid li kellu mhux tiegħu, imma misluf minn Alla biex hu jaqsmu b’mod xieraq ma’ ħutu l-bnedmin l-aktar dawk fil-bżonn.  

Meta naqsmu l-ġid tagħna mal-foqra, dawn se jixhdu favurina quddiem Alla. 

“F’din id-dar waslet is-salvazzjoni” – mhux il-Ġenna, imma li naraw sew li ngħixu ħajjitna hawn, minn issa, fil-ferħ skond Ġesu’.