Ta’ Min Hi x-Xbieha li Qed Iġġorr? – Riflessjonijiet minn Roderick Agius

Meta l-Flus Jibdew Jiddeterminaw Kemm Niswew

Kemm-il darba fil-ħajja nsibu ruħna nkejlu l-valur tagħna b’dak li għandna?

Bil-paga li naqilgħu... Bil-karozza li nsuqu... Bid-dar li noqogħdu fiha... Bil-ħwejjeġ li nilbsu... Xi drabi saħansitra bin-numru ta’ nies li jsegwuna fuq il-midja soċjali.

Ngħixu f’soċjetà fejn ħafna affarijiet għandhom prezz. Imma l-problema tibda meta nibdew naħsbu li anke l-persuna għandha prezz.

Meta nibdew inħossuna importanti għax għandna ħafna, jew inqas importanti għax għandna ftit.

U proprju hawnhekk il-Vanġelu tal-lum għandu xi ħaġa importanti ħafna x’jgħidilna.

Ġesù ma jitkellimx biss dwar il-flus jew it-taxxi. Jistedinna nagħmlu mistoqsija ħafna aktar profonda:

Jien lil min nappartjeni? U fuqiex qed nibni l-valur tiegħi?

“Sewwa li wieħed iħallas it-taxxa lil Ċesari, jew le?”

Din ma kinitx mistoqsija magħmula biex jitgħallmu xi ħaġa. Kienet nasba.

Jekk Ġesù jgħidilhom biex iħallsu t-taxxa, seta’ jidher li kien qed jagħti l-appoġġ tiegħu lill-ħakma Rumana, li ħafna Lhud kienu jobogħduha.

Jekk jgħidilhom biex ma jħallsux, setgħu jakkużawh li kien qed ixewwex kontra l-awtoritajiet.

Imma Ġesù ma jaqax fin-nasba tagħhom.

Jitlobhom juruh munita u jistaqsihom: “Ta’ min hi din ix-xbieha u din il-kitba?”

Huma jwieġbu: “Ta’ Ċesari.”

U Ġesù jagħtihom tweġiba li għadha tpoġġi sfida lilna sal-lum:

“Agħtu lil Ċesari dak li hu ta’ Ċesari, u lil Alla dak li hu ta’ Alla.”

Xi kliem sempliċi!

Imma fih hemm tagħlima li tmur ferm lil hinn minn munita.

Ċesari Għandu x-Xbieha Tiegħu fuq Munita. Alla Fejn Poġġa x-Xbieha Tiegħu?

It-tweġiba nsibuha sa mill-bidu nett tal-Bibbja: “Alla ħalaq il-bniedem fuq xbieha tiegħu.” (Ġen 1, 27)

Aħna maħluqin fuq ix-xbieha t’Alla.

Inti... Jien... Uliedna... Il-ġenituri tagħna... Dik il-persuna li ħadd ma jagħtiha kas.
Anke l-persuna li ma naqblux magħha, jew insibuha diffiċli biex inħobbuha... Kulħadd !

Ċesari poġġa wiċċu fuq munita. Alla poġġa x-xbieha tiegħu fik.

U hawn hi d-differenza: Il-munita għandha valur li jista’ jitkejjel.

Imma l-bniedem għandu dinjità li ma tistax titkejjel bil-flus jew bil-ġid materjali.

Tista’ titlef il-flus, ix-xogħol, il-pożizzjoni jew il-popolarità tiegħek. Imma ma titlefx il-valur tiegħek f’għajnejn Alla.

Għaliex il-valur tiegħek ma jiġix minn dak li tippossjedi, imma l-valur tiegħek jiġi minn min int.

U dan iwassalna għal mistoqsija oħra: Jekk Alla jara fija daqstant valur, għaliex kultant jien nara fija biss dak li jonqosni?

Storja Żgħira: Missier li Kellu Kollox, Imma Kien Qed Jitlef Dak li Jiswa l-Aktar

Immaġina missier li jaħdem sigħat twal kuljum. Jaħdem biex iħallas il-kontijiet, is-self tad-dar u l-ispejjeż tal-familja. Jixtieq li wliedu ma jonqoshom xejn.

U dan huwa tajjeb. Il-ħidma u r-responsabbiltà lejn il-familja huma importanti... Imma maż-żmien ix-xogħol jibda jieħu aktar spazju.

Jibda jasal id-dar għajjien, bil-mowbajl f’idu, dejjem b’xi ħaġa oħra x’jagħmel.

Darba waħda, ibnu jistaqsih: “Pa, għada tista’ tiġi tarani l-futbol?”

Il-missier iwieġbu: “Ma nafx ibni, għandi ħafna xogħol.”

It-tifel ma jgħid xejn.

Imma ftit wara jistaqsih: “Pa, int taħdem daqshekk biex ikollna aktar affarijiet?”

“Iva, ibni, biex ma jonqoskom xejn.”

U t-tifel iwieġbu: “Imma jien lilek irrid.”

Kemm-il darba nistgħu nsibu ruħna f’din is-sitwazzjoni?

Nibdew naħdmu biex nagħtu ħajja aħjar lil dawk li nħobbu, imma bla ma nindunaw nispiċċaw ma jkollniex ħin għalihom.

Ma jfissirx li x-xogħol mhux importanti.
Lanqas ifisser li l-flus mhumiex meħtieġa.

Imma jfisser li rridu noqogħdu attenti biex dak li suppost jgħinna ngħixu ma jispiċċax imexxilna ħajjitna.

Il-flus jistgħu jgħinuk tibni dar. Imma l-imħabba, il-preżenza u r-relazzjonijiet huma dawk li jagħmluha familja.

U għalhekk tajjeb nistaqsu lilna nfusna:

X’nista’ nagħmel biex il-persuni li nħobb iħossuhom aktar importanti mix-xogħol u l-impenji tiegħi?

Meta Nibdew Inqabblu Ruħna mal-Oħrajn

Illum bi ftit klikks fuq il-mowbajl nistgħu naraw x’qed jagħmlu oħrajn.

Wieħed għandu karozza ġdida... Ieħor mar vaganza... Xi ħadd xtara dar.

Oħra tidher dejjem kuntenta, sabiħa u mdawra bil-ħbieb.

U mingħajr ma nindunaw nibdew inqabblu ħajjitna ma’ dak li naraw fuq l-iskrin.

“Għaliex jien għadni ma wasaltx?”
“Għaliex kulħadd jidher li sejjer aħjar minni?”
“Forsi jien ma niswa xejn?”

Imma rridu niftakru ħaġa waħda: Dak li tara fuq l-iskrin huwa parti mill-ħajja ta’ persuna, mhux l-istorja kollha tagħha.

Inti mhux il-mowbajl li għandek.
Inti mhux il-ħwejjeġ li tilbes.
Inti mhux in-numru ta’ likes li taqla’.
Inti mhux ir-riżultati tal-eżamijiet tiegħek.

U lanqas m’int id-diffikultajiet, l-iżbalji jew il-fallimenti tiegħek.

Inti persuna maħluqa fuq ix-xbieha ta’ Alla, b’doni, b’possibbiltajiet u b’valur li ħadd ma jista’ jeħodlok.

Forsi għadek ma skoprejtx il-kapaċitajiet kollha tiegħek.
Forsi għadek qed tfittex fejn hu postok.
Forsi bħalissa tinsab għaddej minn żmien diffiċli.

Imma dan ma jfissirx li inti inqas minn ħaddieħor.
M’għandekx għalfejn issir kopja ta’ ħaddieħor biex tkun persuna ta’ valur.

Mela flok tistaqsi: “Għaliex m’iniex bħalhom?”

Ipprova staqsi: 

“Liema doni tani Alla li nista’ nibda nuża aħjar?”
“X’hemm sabiħ fija qed ninsa nagħtih valur?”

Lill-Oħrajn Kif Qed Narahom?

Il-Vanġelu ma jistidinniex biss nagħrfu l-valur tagħna nfusna. Jistedinna wkoll nagħrfu x-xbieha ta’ Alla f’kull persuna.

U hawnhekk forsi tiġi l-akbar sfida. Għax huwa faċli ngħidu li kull bniedem għandu dinjità.

Imma x’jiġri meta niltaqgħu ma’ persuna li ma tifhimniex?
Meta xi ħadd ikollu diffikultà biex jikkomunika?
Meta żagħżugħ iġib ruħu b’mod differenti minn dak li aħna mdorrijin bih?
Meta persuna ma tilbisx, ma taħsibx jew ma taġixxix bħalna?

Kemm hi faċli li nqiegħdu tikketta fuqha.

“Dan stramb.”
“Din diffiċli.”
“Dak ma jagħmilx parti minna.”

Imma Ġesù llum bħal donnu jistaqsina: “Qabel ma tiġġudika din il-persuna, ftakar: ta’ min hi x-xbieha li qed iġġorr?”

Jekk nemmnu li kull bniedem huwa maħluq fuq ix-xbieha t’ Alla, ma nistgħux nagħżlu lil min nagħtu d-dinjità u lil min le.

Dan jgħodd fil-familja, fuq il-post tax-xogħol, fl-iskola, fil-komunità u anke fil-Knisja.

Il-Knisja għandha tkun post fejn il-persuna ma tiġix milqugħa għax hija perfetta, popolari jew kapaċi tagħmel kollox... Imma għax hija persuna.

Għax hija maħbuba minn Alla, u għax għandha post fil-familja tiegħu.

U forsi l-isbaħ mod kif nagħtu lil Alla dak li hu tiegħu huwa li nibdew nittrattaw lilna nfusna u lill-oħrajn bid-dinjità u l-imħabba li jixirqilna.

Talba

Mulej Ġesù, għinni niftakar li l-valur tiegħi ma jiddependix minn dak li għandi, minn dak li naqla’ jew minn dak li jaħsbu n-nies dwari.

Għinni nara fija x-xbieha tiegħek, speċjalment meta nħossni dgħajjef, nibża’ jew nibda niddubita minni nnifsi.

Iftaħli għajnejja biex nagħraf l-istess xbieha f’kull persuna li niltaqa’ magħha, b’mod speċjali f’dawk li spiss ma jingħatawx kas.

Għallimni nuża dak li għandi biex nagħmel il-ġid, nagħti ħin lil dawk li nħobb u ma nħalli xejn jieħu postok f’qalbi.

Għax dak li għandi jista’ jgħaddi, imma l-imħabba tiegħek tibqa’ għal dejjem.

Ammen.

Agħtu lil Ċesari dak li hu ta’ Ċesari, u lil Alla dak li hu ta’ Alla - Studju Bibbliku Mt 22, 15-21 - Disgħa u Għoxrin Ħadd taż-Żmien ta’ Matul is-Sena

F’dak iż-żmien, il-Fariżej marru u bdew jiftiehmu bejniethom biex jaraw kif jonsbuh b’xi kelma. U bagħtulu d-dixxipli tagħhom ma’ xi Erodjani u qalulu: “Mgħallem, aħna nafu li int raġel tħobb is-sewwa, u li t-triq ta’ Alla tgħallimha kif tassew hi, bla ma tħabbel rasek minn ħadd, għax int lejn wiċċ ħadd ma tħares. Għidilna ħaġa, mela: Int x’jidhirlek? Sewwa jew le li wieħed iħallas it-taxxa lil Ċesari?”.

Imma Ġesù għaraf il-ħażen ta’ moħħhom, u qalilhom: “Għaliex tridu ġġarrbuni, ja wċuħ b’oħra? Uruni l-munita tax-taxxa”. Urewh dinar, u Ġesù staqsiehom: “Ta’ min huma dan il-wiċċ u din il-kitba?”. Qalulu: “Ta’ Ċesari!”. Imbagħad qalilhom: “Mela agħtu lil Ċesari dak li hu ta’ Ċesari, u lil Alla dak li hu ta’ Alla”.

Il-Kelma tal-Mulej

Fi żmien Ġesu’ l-Lhud kellhom iħallsu lir-Rumani taxxi ta’ 50%: (a) kien hemm taxxa fuq l-għelieqi li titħallas skond in-numru ta’ siġar li wieħed ikollu; (b) oħra fuq il-proprjeta’; (ċ) taxxa għall-permess biex tiżvolġi professjoni jew sengħa; (d) kien hemm taxxa li l-Lhud tant kien jobogħdu: 20%  fuq id-dħul; (e) imbagħad kull min kellu bejn l-14-il sena u l-65 ried iħallas dinar (paga ta’ ġurnata xogħol) darba fis-sena. 

Għal din it-taxxa qed jirreferi l-episodju tal-lum.  Meta jaqa’ d-diskors fuq it-taxxi kienet tinħoloq klima ta’ tensjoni.  Il-ħsieb biss li wieħed ma jħallasx xi taxxa iqanqal suspett li wieħed qed jaħseb għal xi rewwixta.

Hekk kien ġara fis-sena 6 AD meta ċertu Ġuda ma riedx iħallas taxxi.  Fil-ġuri ta’ Ġesu’, il-kapijiet akkużawh quddiem Pilatu: “Dana qalilna biex ma nħallsux taxxi lil Ċesari.” Illum Ġesu’ kien għadu kif keċċa l-bejjiegħa mit-Tempju u kellu argumenti oħra mal-kapijiet.  Għalhekk “marru jiftiehmu bejniethom, jaraw kif se jonsbu lil Ġesu’ b’xi kelma.”

“Sewwa jew le li wieħed iħallas it-taxxa lil Ċesari?” Hawn għandna (a) l-Fariżej, li kienu kontra l-ħakma tar-Rumani f’nofshom, u (b) l-Erodjani – nies li jappoġġjaw lil Erodi Antipa (il-volpi), bniedem bla sinsla li kien jilgħaq lir-Rumani biex jakkwista  dak li jista’ minn għandhom. 

Allura l-Erodjani kienu jikkollaboraw mar-Rumani. Dawn iż-żewġ gruppi s-soltu jkunu kontra xulxin.  Illum insibuhom ħaġa waħda kontra Ġesu’, għax il-proposti li qed jagħmel Ġesu’ dwar is-Saltna ġdida Tiegħu  qed ituhom fastidju t-tnejn li huma.

Ġesu’ dejjem għallem dak li hu tajjeb u dak li hu sewwa, u qatt ma aċċetta xi forma ta’ ipokrisija.  Għalhekk il-Fariżej u l-Erodjani jibdew b’introduzzjoni ftit twila, għax f’pajjiż maħkum minn ieħor, ħadd ma jitkellem fil-beraħ fuq ċerti affarijiet.

Anki trid toqgħod attent ma’ min tgħid kelma bejn tnejn, li ma jmurx l-ieħor jixlik biex jaqla’ xi ħaġa.  U meta jitkellmu, ma kienu jgħidu xejn ċar u tond imma vagament. Għalhekk, dawn iż-żewġ gruppi jinċensaw lil Ġesu u jfaħħruh ta’ kemm ma jibżax jitkellem ċar u ma jħares lejn wiċċ ħadd biex, mingħalihom se jdaħħluh f’xibka.

Isaqsu d-domanda b’tali mod li kemm jekk iwieġeb “iva” u kemm jekk iwieġeb “le” se jikkundanna lilu nnifsu.  “Sewwa li wieħed iħallas it-taxxa? Din hi ħaġa legali, skond il-liġijiet tagħna, li nħallsu taxxa b’muniti mpuri pagani, li fuqhom wieħed isib l-immaġini tal-imperatur, u l-kitba Tiberju, iben Awgustu Divin, i.e. alla, li m’huwiex Alla ta’ Israel?”

“Għaliex tridu ġġarbuni, ja wċuh b’oħra (ipokriti)? Uruni l-munita tat-taxxa.”  Il-Lhud ma tantx kienu jużawha dil-munita għax kienu jħossu li biha qed jiċħdu l-fidi tagħhom.  In fatti, Ġesu’ ma kellux waħda u kellu jitlob lill-oħrajn għaliha. 

“Ta’ min hu dan il-wiċċ u din il-kitba?”  Fuq dan id-dinar tal-fidda kien hemm wiċċ Tiberju u l-kitba li tgħid: “pontifex maximus” i.e. il-qassis il-kbir.  Ġesu jinsisti fuq dan il-wiċċ u din il-kitba għax għandu quddiemu Lhud li kienu jafu sewwa l-ewwel Kmandament.

Tiberju ordna l-immaġini tiegħu fuq il-muniti biex juri li hu padrun assolut li jiddomina fuq il-mexxejja kollha tad-dinja, kemm dawk politiċi u kemm reliġjużi.  Dan hu sinifikattiv ħafna għax l-għan tal-ħolqien ma jibqax il-bniedem u s-servizz lejn il-bniedem imma l-flus u s-servizz lejn il-flus.  F’din il-loġika, dment li l-bniedem jipproduċi u jaqla’ l-flus, jiswa għal xi ħaġa.  Meta ma jaqlax flus, m’hu tajjeb għal xejn.  Anki llum, bħal dik il-kelma “divin” fuq il-munita, il-flus isiru alla.

“Mela agħtu lil Ċesari dak li hu ta’ Ċesari.”  Il-kapijiet użaw il-kelma “iħallas”.  Ġesu’ juża kelma "agħtu" li propjament tfisser “irrestitwixxi” (irritorna) – dak li hu ta’ Ċesari.

Illum forsi se nisimgħu fuq id-dover li nħallsu t-taxxi bħala kontribut għall-ġid komuni.  “Issottomettu ruħkom għall-awtorita’, għax kull setgħa ġejja minn Alla (San Pawl lir-Rumani).  Mela biex ikun hawn l-ordni, ħallsu t-taxxi.”  Dan hu dover ta’ kulħadd u ma kienx hemm għalfejn isemmieh Ġesu’.

Fi kliem ieħor qed jgħid: Tiberju naqqax wiċċu fuq il-flus.  Basta tħares lejn munita u tkun taf min hu u kemm hu kbir l-imperu tiegħu. 

Dal-wiċċ ma jirriflettix dinja umana.  Alla ta’ Israel u Alla ta’ Ġesu’ ta’ Nazaret ma naqqaxx ix-xbieha Tiegħu fuq il-flus imma fil-bniedem.  Mela iċħdu dan l-imperu, did-dinja antika, fejn il-flus huma alla, għax dan ma jogħġobx lil Alla.

Min jadura l-flus ma jistax jidħol fis-Saltna l-ġdida tal-imħabba, id-dinja kif Alla jixtieq li tkun.  Mela r-rabta ħażina li jista’ jkollkom mal-flus tridu tirritornawha lil Ċesari u l-dawk kollha li jaduraw il-flus. 

Ma tistax taqdi żewġ sidien: Alla u l-flus, għax dawn se jtuk ordnijiet opposti: (a) il-flus se jgħidulek biex tigdeb, tqarraq, tjgħassar, toqtol, eċċ  (20% tan-nies kienu skjavi); (b) Alla jgħidlek ĦOBB.  Mela hemm bżonn li tħajru lil dawk kollha li b’xi mod qed jaħqru, iqarrqu, jisfruttaw, eċċ, u oħrajn imħabba r-rgħiba għall-flus, biex jirrestitwixxu dawn il-vittmi tagħhom u jreġġgħuhom lura għall-iskop li għalih ħalaqhom Alla, dak li jgħixu bħala xbieha Tiegħu.  Dawn ir-rgħiba hemm bżonn jagħrfu kemm jiswa l-bniedem: mhux daqs par sandli jew mogħża, imma ferm aktar.”

“Mela …agħtu lil Alla dak li hu t’Alla.”  Int maħluq xbieha t’Alla.  Mela għix ta’ hekk.

“Meta semgħuh jgħid hekk, baqgħu mistagħġba; imbagħad ħallewh u telqu.”   Mela kull min semgħu, inklużi l-kapijiet, fehmu x’ried jgħid Ġesu.