Dak li għaqqad Alla, ma għandux jifirdu l-bniedem. Studju Bibbliku Mk 10:2-12 - Sebgħa u Għoxrin Ħadd taż-Żmien ta’ Matul is-Sena

 

F’dak iż-żmien, resqu xi Fariżej lejn Ġesù u biex iġarrbuh staqsewh jekk raġel jistax jitlaq lil martu. Weġibhom u qal: “X’ordnalkom Mosè?”. Qalulu: “Mosè ta l-permess li wieħed jagħmel il-kitba tad-divorzju, u jibgħatha”. Imbagħad weġibhom Ġesù: “Minħabba l-ebusija ta’ qalbkom kitbilkom dan l-ordni. Iżda sa mill-bidu tal-ħolqien Alla għamilhom raġel u mara.

Għalhekk mela raġel iħalli lil missieru u ’l ommu u jingħaqad ma’ martu, u t-tnejn isiru ġisem wieħed. Għalhekk mhumiex iżjed tnejn, imma ġisem wieħed. Mela dak li għaqqad Alla ma għandux jifirdu l-bniedem”.

Xħin daħlu d-dar id-dixxipli reġgħu staqsewh fuq dan, u hu qalilhom: “Min jitlaq lil martu u jiżżewweġ oħra jkun ħati ta’ adulterju kontra l-ewwel waħda; u jekk mara titlaq lil żewġha u tiżżewweġ ieħor tkun ħatja ta’ adulterju”.

Ġibulu quddiemu xi tfal ċkejknin biex iberikhom, iżda d-dixxipli tiegħu qabdu jgħajtu magħhom. Ġesù, meta ra hekk, inkorla u qalilhom: “Ħalluhom it-tfal żgħar jiġu għandi; iżżommuhomx, għax ta’ min hu bħalhom hija s-Saltna ta’ Alla. Tassew ngħidilkom, li min is-Saltna ta’ Alla ma jilqagħhiex bħal tifel ċkejken ma jidħolx fiha”. Imbagħad ħaddanhom miegħu u qiegħed idejh fuqhom u berikhom.

Il-Kelma tal-Mulej.

Fl-istorja tal-etika sesswali insibu l-bniedem li maż-żmien beda jiddetta il-morali kif jaqbillu.  Ma jridx jisma’ priedki fuq hekk biex ma jħossx xi sens ta’ ħtija jew mistħija.  Iddeċieda waħdu li fis-sess għandu dritt jagħmel li jrid u ma’ min irid, dment li jkun hemm kunsens bejn il-partijiet konċernati.

Deċiżjonijiet morali gravi bdew jittieħdu fuq bażi emozzjonali, mis-suġġeriment kollettiv (kulħadd qed jagħmel hekk!), mill-etika moderna u mill-mentalita’ permissiva fejn kollox hu tajjeb u leċtu. Min jipproponi xi forma ta’ rażan jiġi ttimbrat bħala moħħu magħluq ta’ żmien medjuvali. Għalhekk illum jiħtieġ insaqsu: Dan l-atteġġjament dwar is-sess hu korrett?  Qed jgħin biex il-bniedem jgħix aktar uman u altruista jew qed jirriduċi s-sess għal sempliċi pjaċir egoista biss?  

Il-pjaċir ħalqu Alla, imma hu tajjeb u sabiħ meta jwassal lill-bniedem għall-ferħ, għall-milja tal-armonija miegħu innifsu, mal-ħolqien kollu u m’Alla.

“Staqsewh jekk raġel jistax iħalli lil martu.”  Din problema attwali u ħafna huma tal-fehma li min iwieġeb “le” mhux miexi maż-żminijiet.  Il-mistoqsija “divorzju jew le” hi mqiegħda ħażin.  L-ewwel jiħtieġ jiġi ċċarat ir-rapport sesswali bejn raġel u mara.  Jekk ma nagħmlux hekk inutli niddiskutu għax kulħadd jibda jitkellem lingwa differenti.  In fatti Ġesu’ ma jweġibx “le” imma jibda biex ifakkar lill-Fariżej x’inhu l-pjan t’Alla.

Ġesu’ jrid li kull bniedem jifforma parti minn dan il-pjan biex hekk jifhem għalfejn Alla ħalaq lill-bniedem raġel u mara.  Għal dan il-għan Ġesu’ jsaqsi lill-Fariżej: “X’ordnalkom Mose’?  X’taqraw fil-Bibbja?”  

F’Malakija nsibu ċanfira lill-qassisin: “Il-Mulej m’għadux jilqa’ l-offerta tagħkom….. għax bejnek u bejn il-mara ta’ żogħżitek hemm xhud il-Mulej, u int qarraqt biha…. għax jien id-divorzju nobogħdu” (2. 13-16).

Il-Fariżej wieġbu: “Mose’ ta permess li wieħed jagħmel il-kitba tad-divorzju u jibgħatha.”  Din gidba għax Mose’ ma ta l-ebda permess.  Ir-raġel li jinjora t-tagħlim tal-profeti u xorta jkeċċi l-mara ‘l barra, iħalliha vulnerabbli, għax jekk din tkun trid tmur ma’ raġel ieħor biex hi u uliedha ma jmutux bil-ġuħ, tkun qed tissogra t-tħaġġir għax tkun fl-adulterju. 

Li ordna Mose’, mela, hu li dan ir-raġel irid itiha kitba fejn iħollha minn kull obbligu lejh. Wara dan, ir-raġel ma jkun qatt jista’ jerġa’ jeħodha lura, għalhekk kellu jaħsibha sew qabel ma jgħaffiġha. Dan kollu biex Mose’ jipproteġi l-mara minn kull deni. 

Il-kuntratt ta’ żwieġ Lhudi kien ikun miktub fuq karta mżejna b’ħafna tpinġijiet ta’ fjuri, weraq u frott tad-dielja – veru innu lill-ħajja; mentri l-kitba tad-divorzju kienet bla ebda tiżjin, u b’ortografija (handwriting) differenti minn dik użata għall-Kitba Mqaddsa.  Dan sabiex Mose’ juri li m’hemm xejn qaddis f’dan id-dokument, anzi jirrifletti t-traġedja tad-divorzju.  Ir-rabbini kienu jgħidu li meta koppja tissepara anki Alla jibki.

“Imħabba fl-ebusija ta’ raskom..”  Din l-ebusija anki fil-qalb turi ruħha meta wieħed ma jaċċettax f’ħajtu il-pjan t’Alla għas-sesswalita’.  Alla għoġbu joħloq mara u raġel għax ma riedx li l-bniedem ikun awto-suffiċjenti imma komplementari, biex jagħraf fis-sieħba il-parti li għandu bżonn. 

Għalhekk l-ewwel bnedmin kienu għerja, li ma kinitx xi ħaġa ta’ mistħija jew xi telfa.  Kienet tfakkar lill-bniedem fil-parti li jonqsu biex ikun komplut.  Kieku Alla m’għamilx hekk, il-bniedem ma kien ikollu bżonn lil ħadd, u ma jħobb lill ħadd ħlief lilu nnifsu.  Mentri kif ħalqu Alla, jitgħallem iħobb: dan hu l-iskop aħħari u prinċipali  tal-ħolqien. 

Is-sesswalita’ hi l-qawwa li timbotta raġel lejn martu (u viċi-versa) biex jgħinha tilħaq il-milja tagħha (enrichment, fulfillment) bħala mara u hu bħala raġel.  Din l-imħabba ta’ spiss tesprimi ruħha bl-użu tal-ġenitalita’, imma mhux bil-fors jew il-ħin kollu.  L-eżempju per eċċellenza ta’ dan hu Ġesu’ Kristu li lkoll nafu b’liema mod wera imħabbtu lejn il-bnedmin. Il-ġenitalita’ hu aspett li jitwettaq f’ambjent preċiż – ambjent ta’ imħabba matrimonjali, jiġifieri, imħabba definittiva u bla kundizzjoni: “Dak li għaqqad Alla m’għandux jifirdu l-bniedem.”

L-ittri Lhud G u T (Get=divorzju) qatt ma jidhru ħdejn xulxin fi-Bibbja.  Dan juri li l-imħabba vera u sinċiera bejn koppja ma tmut qatt għax hi parti mill-imħabba t’Alla.

“L-ebda baħar jew xmara ma jista’ jitfi n-nar tal-imħabba” (Għanja tal-Għanjiet).  Ħasra  li llum meta ħafna jgħidu “inħobbok” jifhmu “Irridek għalija biss, għandi bżonnok”. Din imħabba egoista u ma ddumx wisq.  Mentri Alla jixtieq li nifhmu dan: “Jien lest għal kollox anki li nagħti ħajti għalik, basta int tkun ferħana.” 

Relazzjonijiet barra u qabel iż-żwieġ mhumiex parti mill-pjan t’Alla għax m’hemmx impenn serju u għax ifarrak il-kliem: “U t-tnejn isiru ġisem wieħed,”  li tdisser għaqda definittiva li ma tistax tinkiser.  Mela, ma nistgħux nieħdu s-sesswalita’ biċ-ċajt, imma b’serjeta kbira billi nevitaw l-għaġġla, d-diżordni u n-nuqqas ta’ paċenzja.  B’hekk nibnu relazzjoni kif irid Alla.

Dan mhux faċli, anki għad-dixxipli, li kienu mgħallma li meta mara ma jkolliex tfal, ir-raġel jista’ jitlaqha biex ikollu t-tfal minn mara oħra.  

Ġesu’ jikkoreġihom: “Min jitlaq lil martu u jiżżewweġ oħra jkun ħati ta’ adulterju.”  Ġesu’ ġie fid-dinja biex jibda renju ġdid billi jneħħi il-qlub iebsa ġebel tal-bnedmin u jtihom qalb u spirtu ġdid.  Mal-miġja ta’ Ġesu’ kien wasal iż-żmien biex jingħad: “Issa daqshekk kompromessi u tbagħbis tal-pjan oriġinali t’Alla.”

Koppja bit-tfal jew bla tfal li jkunu qed jiġġieldu kuljum jingħataw il-parir biex jiddivorzjaw. Għarajjes li jaraw dan jgħidu: “Mhux aħjar ngħixu flimkien milli niżżewġu?”  

Dawn qed jagħmlu bħal Adam li kiel il-frotta għax deherlu li jaf aktar minn Alla x’inhu t-tajjeb u l-ħażin.  Ġesu’ llum qed jgħidilna: “Għalkemm diffiċli, possibli li timxu mal-pjan t’Alla dment li tħossukom bħal dawn it-tfal żgħar li jintelqu f’dirgħajn missierhom b’fiduċja għamja.” Id-dmir tagħna hu li ma niġġudikawx lil ħutna divorzjati imma nisimgħuhom kemm nifilħu u, meta nistgħu, nakkumpanjawhom b’dawn il-ħsibijiet t’hawn fuq.